چکیده

تعريف آناتومي:

آناتومي كلمه يوناني است و در لغت به معناي علم تشريح يا كالبد شكافي آمده است .

آناتومي علمي است كه در رابطه با شناخت اندامها و اجزاء گوناگون بدن بحث و گفتگو     مي كند .

تاريخچه آناتومي :

شروع اين علم كه تاريخچه بسيار كهن و قديمي دارد از زمان يونان باستان رايج گرديده است. اولين دانشمندي كه در يونان باستان در اين زمينه فعاليت نمود هراكليوس بود و عقيده داشت كه مغز مركز كنترل حواس انسان است . بقراط دانشمند ديگري كه در اين زمينه فعاليت داشت معتقد بود درون رگها هوا جاريست و نظريه آن با اشتباهاتي مواجه بود .ارسطو شاگرد افلاطون در زمينه اناتومي نظري نداشت ولي يك مقايسه بين جنين حيوانات و اندامهاي بدنشان انجام داد .

در رم باستان جالينوس از جمله دانشمنداني بود كه در زمينه استخوان ها و مفاصل تحقيق كرد و آنها را طبقه بندي نمود و قسمتهاي مختلف مغز را تشريع كرد .

در ايران باستان نيز ابن سينا با ارائه 100 مقاله پزشكي و بيان نظريات خود در مورد آناتومي كه مورد قبول جالينوس ،بقراط و ارسطو بود خود را به عنوان پدر طب ايران معرفي نمود .

آناتومي استخوان ها :

مجموعاً 206 استخوان ، استخوان بندي بدن انسان را تشكيل داده است كه اين استخوان ها با هم مفصل اند .

 

انواع استخوان بندي :

1-   استخوان بندي محوري ( Axial) :

 

الف : جمجمه  شامل 22 استخوان است كه : 8 عدد كاسه سر و 24 عدد استخوان بندي صورت را تشكيل مي دهند .

ب : ستون مهره ها شامل 33 فقره كه : 7 مهره گردن ، 12 مهره پشتي ، 5 مهره كمري ، 5 مهره خاجي و 4 مهره دنبالچه كه ستون مهره ها را تشكيل داده اند .

ج : قفسه سينه كه شامل 25 استخوان است وشامل : 24 دنده و 1 استخوان جناغ سينه است .

 

2-   استخوان بندي زمينه اي ( Appendicular ) :

 

الف : اندام تحتاني كه متشكل از 30 قسمت است .و از استخوان بندي هيپ يا بي نام لگن (3قسمت : تهيگاهي – نشيمنگاهي و شرمگاهي ) و استخوان بندي ران  ( 1 استخوان ) واستخوان كشكك ( 1 استخوان ) وساق پا ( 2 استخوان تي بيا و في بولا ) و مچ پا ( 7 قطعه استخوان ) و كف پا ( 5 استخوان) و بند انگشتان (هر انگشت شامل 3 بند است بجز انگشت شصت كه 2 بند دارد) تشكيل شده است .

 

 ب : اندام فوقاني كه متشكل از 30 قسمت است . و از استخوان بندي بازو ( 1 استخوان ) ، ساعد ( 2 استخوان النا و راديوس ) و مچ ( 8 قطعه استخوان )، كف ( 5 قطعه استخوان دراز ) و بند انگشتان ( هر انگشت شامل 3 بند است بجز انگشت شصت كه 2 بند دارد )تشكيل شده است و توسط كمربند شانه به تنه متصل مي شود .

 

ستون فقرات گردني :

تعداد مهره هاي گردني 7 ععد مي باشد كه دو مهره اول را ، از بالا به پايين به ترتيب اطلس و اكسيس مي خوانند . از وظايف مهم اين دو مهره نگه داشتن سر بر روي ستون فقرات است . خاطر نشان است كه حركت چرخشي گردن نيز توسط اين دو مهره صورت ميگيرد . مهره اول گردن كه اطلس نام دارد سر را بر روي ستون فقرات نگاه داشته اين مهره فاقد جسم مهره و زائده هاي مهره اي است ولي دو توده جانبي دارد كه به قوس هاي قدامي و خلفي مربوط مي شود . سطح قدامي اين مهره با لقمه هاي بادامي شكل جمجمه تشكيل دو مفصل بسيار نا چيز مي دهد .

قوس هاي مهره اطلس به اندازه كافي بزرگ اند كه زائده دندانه اي اكسيس و بصل النخاع را در خود جاي دهند .

دومين مهره گردن آكسيس است كه ساختمانش طوري طرح ريزي شده است كه حركات چرخشي سر و مهره اطلس بر روي آن انجام گيرد . يكي ديگر از تفاوت هاي بارز اين مهره با ديگر مهره ها وجود زائده دنداني شكلي است كه از اين مهره خارج شده و در داخل اطلس قرار ميگيرد . تحرك زياد مهره هاي گردن ، مديون سطح مفصلي صاف و مايل مهره اكسيس و نيز افقي بودن زائده اين مهره است .

 

 

ستون فقرات گردني به لحاظ اناتوميك و عمل از دو قطعه مجزا تشكيل شده است كه عبارتند از :

الف ) قطعه فوقاني يا تحت پس سري كه شامل : اولين مهره گردني ( اطلس ) و دومين مهره گردني (اكسيس ) مي باشد اين مهره ها توسط زنجيره پيچيده ايي از مفاصل ، با سه محور حركتي و سه در جه آزادي به همديگر متصل اند و به استخوان پس سري وصل ميشوند .

ب ) قطعه تحتاني كه : از سطح تحتاني مهره Axis  و Atlas  تا سطح فوقاني اولين مهره كمري T1 ادامه دارد

همه مهره هاي گردني شبيه به هم هستند به جز اطلس و اكسيس كه با همديگر و ساير مهره هاي باقي مانده متفاوت اند . مفاصل بين قطعات تحتاني فقط دو نوع حركت دارد : فلكشن يا تا شدن - اكستنشن يا باز شدن و فلكشن هاي جانبي به همراه چرخش .

از لحاظ عمل كردي ، اين دو قطعه در ايجاد حركات خاص چرخشي و فلكشن جانبي و فلكشن – اكستنشن سر ، مكمل يكديگر اند .

استخوان بازو :

استخوان بازو از نوع استخوانهاي دراز بوده و مانند تمام استخوان هاي دراز شامل يك تنه و دو انتهاست كه :

الف ) سر فوقاني بازو يا سر پراگزيمال بازو شامل :

1)     سر ( Head ) :

سر استخوان بازو گرد بوده و روي آن يك بافت پيوندي بنام غضروف قرار دارد از جنس هيالين .سر استخوان بازو با حفره گلونئيد كتف مفصل شده و مفصل شانه را مي سازد .

2)     گردن ( Nack ) :

گردن استخوان بازو واصل سر بازو به تنه است .

3)     برجستگي بزرگ بازو ( Major Tubrosity ) :

يك برجستگي كه در خارج سر بازو قرار دارد و سه عضله فوق خاري ، تحت خاري و گرد كوچك به آن وصل مي شوند .

4)     برجستگي كوچك بازو ( Minor Tubrosity ) :

برجستگي موجود در قدام سر بازو كه به آن وتر عضله تحت كتفي وصل مي شود . لازم به ذكر است كه بين اين دو برجستگي شيار يا ناودان  Bicipital groove  وجود داشته كه به سه عضله پشتي بزرگ ، گرد بزرگ و سينه اي بزرگ وصل مي شوند .

ب ) انتهاي تحتاني بازو يا سر ديستال بازو :

انتهاي تحتاني بازو از يك سطح مفصلي ترقوه اي شكل تشكيل شده بنام ( تروكلا Trochlea  )  كه با انتهاي فوقاني استخوان زند زبرين ساعد مفصل شده و آرنج را ميسازد .

ج ) تنه بازو :

تنه بازو در قسمت بالا گرد و در پايين تخت و سه وجهي است . به قدام تنه بازو عضلات قدامي بازو و به خلف تنه بازو عضلات خلفي بازو وصل مي شود .

 

عضلات ناحيه گردن :

1)     عضله پوستي ناحيه گردن  Platysma

اين عضله در زير پوست قدام گردن قرار دارد و از قدام قفسه سينه شروع شده به طرف بالا رفته و به كنار تحتاني منديبل ( فك پاييني ) وصل مي شود .

2)     عضله جناغي – چنپري – پستاني  Sterno Cleiod Mastoide

اين عضله سر ثابتش از دسته جناغ و روي كلاويكل شروع شده به طرف بالا رفته و سر متحركش به زائده پستاني شكل گيجگاه وصل مي شود .

3)     عضله نردباني   Scalenous

تعداد سه جفت عضله نردباني بصورت قرينه در دو طرف گردن قرار داشته كه اين عضلات از دنده 1 و2 قفسه سينه شروع شده و به طرف بالا رفته به زائده عرضي 6 مهره اول گردن وصل ميشود .

پيش گيري از آسيب هاي گردن

در فعاليت هاي ورزشي صدمات نسبتا شديد گردن در مقايسه با كمر ، كمتر رخ مي دهد  زيرا دامنه حركت آن بيشتر از پشت و كمر است . صدمات گردن اغلب در كشتي و شيرجه رخ مي دهد .

از صدمات خطرناكي كه مي توان به آن اشاره كرد : پارگي ديسك ،شكستگي مهره و در رفتگي كامل يا ناقص مهره است

صدمات اخير به 2 دسته اسپرين و استرين تقسيم مي شوند . هرگاه نيروي وارده بر گردن بيشتر از محدوديت آن باشد گردن آسيب مي بيند .

 

مكانيزم صدمات گردن عبارتند از :

1)     باز شدن بيش از اندازه

2)     فشرده شدن گردن

3)     حركات شلاق مانند گردن ( حركت شديد سر و گردن به جلو و عقب )

4)     پيچيدگي گردن

پيشگيري از صدمات گردن به عوامل زير بستگي دارد :

1-    انعطاف پذيري گردن 

2-    قدرت عضلات

3-     درجه چالاكي و فرزي ورزشكار

4-    استفاده از وسايل ورزشي كافي و مناسب

صدمات گردن

1)     شكستگي گردن :

 چون دامنه حركتي گردن زياد است به همين دليل آمار شكستگي گردن در ارتباط با ورزش پايين است . قبل از اينكه شكستگي در گردن رخ دهد ، در مهره هاي آن در رفتگي كامل يا ناقص صورت ميگيرد .

نيروي شديدي كه سبب باز شدن بيش از حد  اندازه ، فشرده شدن و يا پيچيدگي گردن شود منجر به شكستگي گردن خواهد شد .

علايم : درد در ناحيه گردن ؛ اسپاسم عضلات گردن ، تورم و حساسيت در هنگام لمس كردن آن و عدم توانايي جهت به حركت در آوردن گردن است  .

2)     در رفتگي گردن :

در رفتگي گردن عموما بر اثر خم شدن شديد سر و يا حركت چرخشي شديد آن اتفاق مي افتد . اين در رفتگي اغلب در استخر رخ مي دهد .

علايم در رفتگي و شكستگي معمولا يكسان است :

 درد شديد ، اسپاسم و فلج از علايم شايع اين عارضه است .

3)     خونريزي :

تمام شكستگي هاي مهره و اكثر در رفتگي هاي آن و همچنين اسپرين و استرين باعث خونريزي ستون مهره ها مي شود .براي اينكه ورزشكار بعد از كشش عصب گردن قادر به انجام فعاليت مجدد باشد بايد شرايطي براي او مهيا شود اين شرايط عبارتند از :

1-   قدرت عضلات گردن بالاتر از حد متوسط باشد .

2-   از وسايل ورزشي مناسب براي حمايت گردن استفاده شود .

3-   به هنگام استفاده از گردن مهارت كافي وجود داشته باشد .

آماده كردن مجدد گردن بعد از مصدوميت :

هنگامي آماده سازي بدن بايد صورت گيرد كه درد در عضلات گردن كاملا ناپديد شده باشد . اولين چيزي كه در اين دوران آماده سازي مورد توجه است ، انجام تمريناتي است كه انعطاف پذيري مجدد آنرا امكان پذير گرداند .

براي تحقق اين امر ورزشكار ابتدا از حركات كششي غير فعال و به تدريج از حركات كششي فعال استفاده نمايد . بعد از اينكه انعطاف پذيري گردن به حد طبيعي رسيد ، برنامه اي جهت عضلات گردن طرح ريزي مي نماييم .

عضلات ناحيه بازو :

براي اينكه حركات مفصل شانه به نرمي و راحتي صورت گيرد عضلات بسياري وظيفه توليد اين حركات را به عهده دارند . يك سر تمام عضلاتي كه در چرخش شانه شركت دارند به روي برآمدگي بزرگ استخوان بازو است .

 اين عضلات عبارتند از :

1-   فوق خاري

2-   تحت خاري

3-   تحت كتفي

4-   گرد كوچك

5 - يكي ديگر از عضلات همه شانه ، عضله دالي ( Deltoid  ) است كه يك سر اين عضله بر روي زائده آخرمي كتف است و سر ديگر در قسمت بالا و خارج استخوان بازوست . اين عضله بيشتر حركات شانه را انجام مي دهد .

 عضلات بازو

1)     عضله دو سر    Biceps

اين عضله زير جلدي بوده سر ثابتش داراي 2 سر است كه سر دراز آن به بالاي حفره گلونئيد و سر كوتاهش به زائد غرابي كتف وصل مي شود . اين عضله در قدام بازو پايين آمده از آرنج گذشته به برجستگي راديال راديوس وصل مي شود .

 

2)     عضله بازوئي قدامي   Brachialis

در زير 2 سر بازو قرار دارد كه از قدام بازو شروع شده از آرنج عبور كرده به زير زائده منقاري استخوان النا در ساعد وصل مي شود .

3)     عضله بازويي زند اعلايي  Brachio Radialis

اين عضله از بالاي كنديل خارجي بازو شروع شده و به انتهاي تحتاني راديوس وصل مي شود .

 

عضله خلف بازو

عضله سه سر بازو Triceps

سر ثابت اين عضله داراي 3 سر است كه سر درازش به زير حفره گلونئيد كتف وصل شده و دو سر ديگرش به خلف بازو و سر متحركش به زائده آرنجي استخوان النا وصل مي شود .

آسيب هاي مفصل شانه و بازو

1-   شكستگي بالاي استخوان بازو :

اين شكستگي براي اعصاب و رگهاي اين ناحيه بسيار خطرناك است . و اغلب بر اثر ضربه مستقيم ، در رفتگي و سقوط بر روي بازويي كه به طرف خارج امتداد دارد صورت ميگيرد .

علايم : درد  ، عدم توانايي حركتي ، تورم ، وجود يك نقطه حساس و تغيير رنگ در بافت هاي سطحي

درمان : بانداژ موضع صدمه ديده و مراجعه به پزشك  ( دوران معلوليت بعد از شكستگي 2 تا 6 ماه است )

2-   شكستگي اپي فيز :

در بين ورزشكاران جوان شايع است و اغلب در اثر وارد آمدن نيرو مستقيم  و يا نيرويي كه در طول حول محور بازو به اپي فيز  رخ مي دهد پديد مي آيد .

علايم : كوتاه شدن بازو ، ناتواني ، تورم ، حساسيت و درد است

درمان : بانداژ و بي تحرك ساختن عضو و مراجعه به پزشك  ( ضمنا بي تحرك ساختن عضو تا 3 هفته ضروريست ) .

 

3-   پارگي عضله 2 سر :

اين عارضه اغلب در ژيمناست ها در هنگام فعاليت انفجاري رخ مي دهد

                         ادامه دارد ...

بیشتر بدانیم

 

آشنائی باعملکرد(فیزیولوژیکی)وساختمان(آناتومی)بدن

اولین مطالعات مربوط به آناتومی توسط وسالیوس که یک آناتومیست فلگمنی قرن شانزدهم میباشد، صورت گرفت. او توانست طرحهایی از قسمتهای مختلف بدن، با چشن غیر مسلح رسم کند.

آناتومی عملی:

 بطور معمول از شناخت و در حال کلینیکی استفاده میشود مثل استفاده از علم آناتومی در اجرای یک آزمایش فیزیکی بر روی بدن.
آناتومی کلینیکی:

 مطالعه آناتومی وابسته به عمل دارو.
آناتومی مقایسهای:

 مطالعه آناتومی ارگانیسمهای مختلف با کشیدن شباهتها و تفاوتها در رابطه با ساختار و عملکرد.
آناتومی عرضی:

 آناتومی ای که بدن را در خلاف جهت طرح بدن بررسی میکند.
آناتومی تکامل:

 مطالعه فرآیندهای زیستی از لقاح تا تشکیل یک انسان بالغ. جنین شناسی ، نوعی از این است که بطور گسترده در رابطه با فرآیند تکاملی که قبل تولد اتفاق میافتد درگیر است.
آناتومی ماکروسکوپی:

 مطالعه آناتومی با چشم غیر مسلح بر روی برشهایی از قسمتهای مختلف بدن.
آناتومی میکروسکوپیک: مطالعه آناتومی با استفاده از میکروسکوپ نوری ، همچنین از میکروسکوپ الکترونی اسکن کننده نیز استفاده شده و قسمتهای کوچکتر از حد سلول را مطالعه میکنند.
آناتومی اعصاب:

 مطالعه سیستم عصبی مرکزی و محیطی
آناتومی رادیوگرافیک:

 مطالعه آناتومی بر اساس تکنیکهای تصویرسازی مثلا CT-MRI اولتراسونوگرافی
آناتومی منطقه:

 مطالعه آناتومی یک قسمت خاصی از بدن مثل قفسه سینه در این نوع همزمان همه سیستمهای زیسی مثل اسکلتی ، گردش خون و ... و ارتباطات اعمال سیستمهای مختلف باهم و بطور همزمان در یک قسمت خاص از بدن. مطالعه می شود.
آناتومی سطحی:

 آناتومی که مطالعه بر سطح خاری بدن دارد که بخصوص در شناسایی و درمان مشکل کلینیکی هم می باشد.
آناتومی مربوط به عمل جراحی: اجرا و مطالعه آناتومی بطوری که مربوط میشود به عمل جراحی که هدف آن ممکن است شناسایی یا درمان باشد.
آناتومی سیستمیک:

 مطالعه آناتومی بوسیله سیستمهای زیستی. مثلا سیستم ماهیچهای، اسکلتی ، گردش خون و ... در این نوع یک سیستم زیستی بطور منفرد در کل بدن مطالعه میشود.
رشد در دوران کودکی
زمانی است که رشد و نمو جسمی ، ذهنی و اجتماعی قابل توجهی روی میدهد و در طی آن شخص از یک شیرخوار وابسته به انسان بالغ و خودکفا تبدیل میشود. علاوه بر آن کودک مهارتهایی را میآموزد که به او امکان میدهد به افراد دیگر و با محیط کنش متقابل ایجاد نماید. سرعت رشد در سال اول زندگی بیش از سایر زمانهاست و دوره دیگری از رشد سریع هم در دوران بلوغ رخ میدهد که دوران گذرا از کودکی به بزرگسالی است. کودکان بسیاری از مهارتهای ضروری جسمی ، ذهنی و اجتماعی را در 5 سال اول زندگی کسب میکنند، اما فرآیند آموختن تا پایان عمر ادامه مییابد.


تعریف فیزیولوژی:

فیزیولوژی علمی است که درآن باعمل کردوطرزکارقسمتهای مختلف بدن آشنا می شویم.برای مثال نحوه فعالیت دستگاههای قلب وعروق،اسکلتی،گوارشی و...


تعریف سلول:

سلول کوچکترین واحدتشکیل دهنده یک موجودزنده است که قادربه انجام فعالیتهای حیاتی است.این فعالیتها شامل تغذیه،تنفس،سوخت وساز(متابولیسم)،دفع،رشد وتکثیرمی باشد.هر سلول با توجه به محل قرار گرفتن دارای شکل ووظیفه ویژه ای است مانند سلول های عصبی،عضلانی،خونی،اسکلتی و...

تعریف بافت:

به گروهی از سلولها که شکل ساختمانی وطرز کار یکسان داشته ودریک مجموعه کنارهم قرار گفته می شود مانند بافت عصبی،پوششی وعضلانی و...

تعریف اندام:

مجموعه ای ازبافت ها که برای انجام کار وهدف بخصوص در کنار یکدیگرقرار گیرند تشکیل یک اندام یا عضو را می دهندمانند اندام های حسی یا حرکتی.

تعریف دستگاه:

مجمو عه ای از چند اندام مختلف که برای فعالیت سازمان یافته وبسیار پیچیده ای در کنار یکدیگر قرار گیرند تشکیل یک دستگاه یا سیستم را می دهند. دستگاهها بزرگترین واحد تشکیل دهنده بدن انسان هستندکه هر کدام مسئول انجام یک سری از فعالیتهای حیاتی مانند تغذیه،تنفس،حرکت،ایمنی،تولید مثل و...می باشند.

در ادامه به بررسی عملکرد وساختمان تعدادی از دستگاه های مهم بدن انسان می پردازیم.

---

دستگاه تنفسی

وظیفه دستگاه تنفسی،انجام عمل تنفس است.تنفس در حقیقت انجام تبادل وجابجایی اکسیژن ودی اکسید کربن بین خون ومحیط بیرون بدن است.

دستگاه تنفس این وظیفه را با استفاده ازیک سری مجاری که تحت عنوان مجاری تنفس معرفی می شوند و یک جفت اندام تنفسی که ریه ها نامیده می شوند انجام می دهد.

مجاری تنفسی شامل بینی،حلق،حنجره،نای نایژه (برونش ها)ونایژک ها (برونشیول ها) می باشد.

هوای استنشاقی پس از عبورازحفره بینی که دارای سطحی از شبکه عروقی فراوان وپوشیده از مو است واردحلق می شود.حلق مانند یک چهارراه است که در قسمت بالایی بینی ودهان ودر قسمت پائینی،مجاری مربوط به معده (مری) درعقب وریه ها(نای)در جلوقرارگرفته است.

وظیفه این چهارراه که توسط رفلکس کنترل می شود بسیار حیاتی است بطوریکه بجز زمانی که فرد عمل بلع را براي فرستادن وبلعیدن غذا وآب از دهان به معده انجام می دهد در بقیه زمانها به سمت نای باز است و عمل تنفس به راحتی انجام می شود.

بازوبسته بودن راه هوایی توسط زائده ای بنام اپیگلوت کنترل می گردد.این رفلکس مانند سایر رفلکس هابا کاهش سطح هوشیاری دچار اختلال می شود پس بنابراین در افرادی که با کاهش جدی سطح هوشیاری همراه هستند دادن آب وغذا ممنوع است چون احتمال ورود آب ومواد مغذی بداخل راه هاومجاری هوائی باعث ایجاد خفگی می شودکه در بحث مربوط به خفگی ها مفصل تردر این مورد صحبت خواهد شد.همچنین طرزقرار گیری سر ووضعیت گردن در باز بودن راه هوائی یا مری موثر است بطوریکه درهنگامی که سر به سمت عقب خم می شود راه هوائی وهنگامی که سر به سمت جلو خم می شود راه مری سهل تردردسترس است که این نیز نکته بسیار مهمی در بحث فوریتها است.

از دیگر عواملی که برروی عمل بلع تاثیر می گذارد عصبانیت واسترس است ومی بینیم که در افرادی که در هنگام عصبانیت وخشم غذا می خورند احتمال خطر جهیدن غذا به داخل راه هوائی وجود دارد.

حنجره در قسمت پائین حلق وبالای نای قرار گرفته که جنس غزروفی دارد.تارهای بسیار ظریف صوتی در این ناحیه قرارگرفته وبر اثر عبور هوا باارتعاش تارهای صوتی درانسان تولید می گردد.

هوا پس از عبور از حلق وحنجره وارد نای(تراشه)می شود.نای یک لوله تقریباً سخت است که بصورت حلقه های ناقص غضروفی است.نای برای ورود به ریه هابه دونایژه(برونش)تقسیم شده وهر نایژه خودبه نایژکها(برونشیول)وآنهانیزبه تعدادزیادی کیسه هوائی منتهی می شود.هر ریه متشکل از حجم زیادی ازکیسه های هوائی وشبکه عروقی است که درحقیقت این کیسه های هوائی محل تبادل گاز های تنفسی ودفعی میان محیط وخون می باشد.

---

چگونگی انجام تنفس

عمل تنفسی توسط ماهیچه های تنفسی انجام می شود.ماهیچه اصلی تنفس،عضله یا بعبارتی پرده ای بنام دیافراگم است این عضله یا پرده که قسمت قفسه سینه(توراکس)را از محفظه واحشاءشکم جدا می کندبا انقباض وانبساط خودبه کمک سایر عضلات تنفسی که شامل عضلات مورب بین دنده ای خارجی وداخلی است(عضلاتی که روی قفسه سینه ودنده هارا پوشانده عمل انبساط و انقباض ريه ها را انجام داده و با اين كار باعث دم و بازدم يعني ورود و خروج هوا بداخل شش ها مي گردد. البته عامل بسيار مهم در انجام عمل تنفس يعني دم و بازدم وجود پرده دو لايه اي به نام جنب است اين پرده دو لايه كه در بين ديواره قفسه سينه و روي شش قرار گرفته با ایجاد فشار منقی درفضای بین دولایه پرده جنب که به آن فضای جنب گفته می شود باعث تسهیل میکانیکی عمل تنفس می گردد.بطوریکه دراثرسوراخ شدن قفسه سینه وورود هوا بداخل فضای جنب عضلات تنفس به تنهائی قادربه انجام عمل تنفس نبوده وخطر مرگ در این شرایط مصدوم راتهدید می کند.این عارضه که پنو موتوراکس نامیده می شود در بحث مربوط به آسیب های قفسه سینه بررسی خواهد شد.

پس از حضور هوای استنشاقی درداخل کیسه های هوائی زمینه برای تبادل گاز های استنشاقی وگاز های خونی موجود در خون شبکه مویرگی وسیع روی کیسه های هوائی فراهم می گردد.

این تبادل طبق مکانیسم بسیار ساده ودر عین حال حساس انتشار،براساس اختلاف فشار وغلضت گازهای اکسیژن ودی اکسید کربن خون وهواانجام می گیرد.

بدین صورت که اکسیژن موجود در کیسه های هوائی به علت غلظت زیادتربداخل کیسه ها منتقل می گردد.به این شکل عمل تهویه انجام شده وخون حامل اکسیژن توسط شبکه عروقی قلب برای انتقال به سایر قسمتهای بدن انتقال پیدا می کند وهوای حاوی دی اکسید کربن باز دمی از بدن دفع می گردد.

 

---

دستگاه قلب وعروق

دستگاه قلب وعروق از سه قسمت عمده ومجزا تشکیل شده است:

قلب

عروق

خون

این دستگاه به کمک اعضاءخودوظیفه رساندن غذا واکسیژن به سلولهای بدن وحمل موادزائد وگازهای دفعی سلولها برای خارج شدن از بدن را به کلیه وشش ها بعهده دارد.

قلب:

عضله ای است که حدوداًاز نظر جثه به اندازه مشت بسته هرفرد است ودر پشت جناغ سینه بین دو ریه قرار دارد وظیفه قلب پمپ کردن وبه جریان انداختن خون داخل شبکه عروقی بدن است.عضله قلب این کاررا با انقباض وانبساط خود بامداومت وبدون وقفه درطول زندگی فرد به طور خودکارانجام می دهد.افزایش وکاهش ضربان قلب توسط بخش مرکزی دستگاه عصبی (اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک)با توجه به نیاز های فیزیوژنیک تنظیم می شود.

عمل دقیق خود کار قلب توسط مجموعه ای از سلولهای عصبی در خود قلب به نام دستگاه هدایت الکتریکی قلب انجام می گیرد.

قلب دارای چهارحفره است که دوتای بالائی رادهلیزودوتای پائینی را بطن می نامندهریک ازدهلیزها وبطن هاتوسط دریچه ای به یکدیگرمتصل می گردند.بین سمت راست(دهلیزوبطن راست)وچپ (دهليزوبطن چپ)قلب بعد ازتولدهیچگونه منفذ،سوراخ وارتباطی وجود ندارد قسمت چپ قلب مسئول پمپ کردن خون تمیز(حاوی اکسیژن فراوان)وقسمت راست قلب مسئول پمپ کردن خون تیره(حاوی دی اکسیدکربن فراوان)می باشد.وجودغیرطبیعی منفذبین قسمت راست وچپ قلب بعدازتولدباعث مخلوط شدن خون تیره وروشن وایجادبیماری درفردمی گردد.

عروق:

شبکه عروقی به سه قسمت سرخرگ،سیاهرگ ومویرگ تقسیم می شوند.وظیفه سرخرگ حمل خون حاوی اکسیژن ومواد غذایی ازقلب به سلولهای بدن است.دیواره سرخرگ ها دارای سه لایه است ولایه میانی ازجنس عضله صاف می باشد.وجوداین لایه عضلانی درسرخرگها به ایجاد نبض وجریان خون کمک می کند.وظیفه سیاهرگها حمل خون فاقد اکسیژن واشباع ازدی اکسید کربن وسایرمواددفعی(خون تیره)ازبافتها به شش وکلیه هاست.خون حامل اکسیژن وموادغذایی توسط سرخرگها به شبکه مویرگی منتقل می گردد.شبکه مویرگی درکلیه نقاط بدن پراکنده است.تنهااستثناء دراین موردناحیه قرنیه وعدسی چشم(قسمت نقطه ای سیاهرنگ وسط چشم)است.دیواره مویرگهاازیک لایه نازک تشکیل شده واین ساختمان شرایط تبادل موادوگازهای خونی بین مویرگ وسلولهای بدن راسهل می کند.

خون:

برخلاف اذهان عمومی خون تنها یک مایع درگردش نسبت بلکه یک بافت سیال زنده است.عمل اصلی خون حفظ تعادل محیط داخلی بافتهای بدن است.کلیه سلولها اعم ازعصبی،عضلانی و.....برای انجام فعالیت اختصاصی خودنیازبه مصرف اکسیژن وموادغذایی ودفع دی اکسیدکربن وموادزائدوسمی دارند.این مصرف ودفع موادباعث به هم خوردن تعادل موادمی گرددکه خون باانجام تصفیه،این مواددفعی راازسلولهابرای دفع به دستگاههای دیگرحمل میکند.

---

ساختمان خون ازدوقسمت تشکیل شده:

1.سلولهای زنده

2.پلاسما

1.سلولهای زنده:که خودبه سه دسته تقسیم می گردند:

الف-سلولهای سرخ(گلبول قرمز):که وظیفه آنها جابجائی اکسیژن ودی اکسیدکربن درخون می باشدرنگ قرمزخون بعلت وجودرنگدانه قرمزرنگ دراین سلولهاست.تعداد سلولهای قرمز تقریباً هفتصدبرابرسلولهای سفیداست.

ب-سلولهای سفید:وظیفه سلولهای سفیدحفظ ایمنی بدن درمقابل بیماری ها وعوامل خارجی است.سلول های سفید بر اساس شکل ونوع ساختمان به چند دسته تقسیم می شوندکه هرکدام وظایف متفاوتی دارند.

ج- پلاکت ها:پلاکت های خون اجسام دانه داربسیار کوچکی هستند. این اجسام در حقیقت قطعاتی از سلول هستندکه شکل مشخص ومنظمی ندارند.وظیفه اصلی پلاکت هانقش بسیار اساسی در انعقاد خون می باشد که در بحث خونریزی دراین مورد صحبت خواهد شد .

2-پلاسما:پلاسما درحقیقت بخش مایع وغیرزنده خون است که سلول های زنده درآن غوطه ور هستند.پلاسما محتوی بیش از صد ماده است که بیشترین بخش آنرا آب(حدود91 تا92%)وپروتئین ها(6 تا8%)تشکیل می دهد.سایرمواد مغذی مانند کربو هیدراتها،لیپید ها،نمک های غیرعالی،اسید لاکتیک .کراتین نیزمقداربسیارناچیزی ازحجم پلاسما راتشکیل می دهند.

حجم کل خون در حدود 7%یا چهاردهم وزن بدن است. حجم متوسط خون در یک مرد طبیعی حدود5لیتر ودر یک زن حدود4/5 لیتر است رنگ خون شریانی قرمز(روشن به دلیل اشباع بودن از اکسیژن)ورنگ خون سیاهرگی قرمز تیره است.خون کامل کدر است یعنی از پشت آن چیزی دیده نمی شود.اندازه گیری فاکتورهای خونی در تشخیص بسیاری از بیماری ها ارزشمند است. عمده ترین محل تولید سلولهای خونی مغز قرمز استخوان و بافت لنفاوی است.سلولهای سرخ پس ازتولد انسان در مغز استخوان تولید می شوند.مغز قرمز در دوران بلوغ در تنه مهره ها،دنده ها،استخوان جناغ،استخوانهای جمجمه و وسط استخوانهای ران وبازویافت میشود.
 

---

دستگاه اسکلتی

دستگاه اسکلتی از مجموعه استخوانهایی تشکیل شده که توسط مفاصل به یکدیگر متصل شده است.

مهمترین وظایف دستگاه اسکلتی عبارتند از:

1- استوخوان بندی وتشکیل ساختار بد ن

2- تکیه گاه عضلات برای ایجاد حرکت

3- حفاظت از اندامهای حیاتی مانند مغز، قلب وریه،احشاءداخل شکم، چشمهاوگوش

4- خونسازی توسط مغز استخوان

استخوانها از یک بافت زنده به نام بافت استخوانی تشکیل شده است .علت سخت بودن استخوان ها ،رسوب مواد آهکی بخصوص کلسیم وفسفر درماده بین سلولهای استخوانی (بخصوص درسنین جوانی وبلوغ)است.بعلت سخت بودن ماده بین سلولی تغذیه سلولهای استخوانی توسط مجموعه ای از تیغه های مدور بنام سیستم هاورس انجام می گیرد.این تیغه هامحل عبور عروق خونی واعصاب داخل بافت استخوانی است .در سنین پیری جدا شدن مجدد املاح کلسیم از بافت استخوانی باعث شکنند ه شدن استخوان ها می شود.

مفصل

محل اتصال دو سر استخوان را مفصل می گویند.درحقیقت مفصل از دو سر استخوان که توسط پرده کپسولی که به آن کپسول مفصلی گفته می شود تشکیل شده است سر استخوان ها در قسمت مفاصل دارای پوشش غضروفی است.مفاصل از نظر نحوه حرکت متفاوند.

بعضی از مفاصل بخاطر وضعیت ومحلی که قرار گرفته ثابت وبی حرکت شد ه اند وبه یکدیگر جوش خورده اند .بعضی مفاصل دارای حرکت جهت مشخصی ومحدودی هستند مانند مفاصل انگشتان دست بعضی از مفاصل مانند گلوله ای در کاسه استخوان دیگر قرارگرفته که دارای حرکت چرخشی ودوران هستند.برای تسهیل در حرکت مفاصل دو سر استخوانی مفاصل در داخل کپسولی پر از مایع به نام کپسول مفصلی قرار دارند.عفونی شدن یا تغییر غلظت این مایع سبب ایجاد درد ومحدودیت در حرکت مفاصل می شود حرکات مفصلی محدود هستند اگر مفصلی را بر خلاف ودامنه حرکت طبیعی آن بحرکت درآوریم ممکن است دچار عوارض زیر گردد:

1- استخوانها بشکند

 2- مفصل دررفتگی پیداکند

 3- رباطهائی که استخوان ها ومفاصل را به یکدیگر متصل می کند تحت کشش قرار گرفته یا پاره شود.

از نظر بررسی ،دستگاه اسکلتی از سه قسمت تشکیل شده است:

1- سرو گردن

 2- تنه

 3- اندامها

نظر به گستردگی وپیچیدگی قسمتهای مختلف وبا توجه به اهمیت کاربردی قسمت قفسه سینه در کل ،تنها به آشنایی با این قسمت بسنده می نمائیم.

قفسه سینه محفظه ای است که از پشت به ستون مهره ها،از جلو به جناغ سینه واز طرفین به دنده ها منتهی می گردد ستون مهره ها تکیه گاه مرکزی دستگاه اسکلتی است که از 33 مهره تشکیل شده است که از ناحیه گردن شروع شده وبه استخوان دنبالچه ای ختم می گردد جناغ سینه استخوان پهنی است که در جلوی قفسه سینه قرار گرفته است ودنده ها به آن مفصل متصل می شود.دنده ها نیز 12جفت استخوان طویل هستند که از پشت به مهره های سینه ای واز سمت جلو بترتیب هفت جفت بالایی مستقیما" توسط غضروف مجزا به سینه متصل هستند .سه دنده بعدی یعنی جفت8 و9 و 10 با یک غضروف مشترک به جناغ متصل هستند وجفت دنده های 11و12 در جلو آزادند وبه جائی متصل نیستند

قفسه سینه مانند یک جعبه از قلب وریه محافظت می نماید.
 

چگونگی رشد و نمو استخوانها
در هنگام تولد، بیشتر اسکلت از بافت غضروفی تشکیل شده است و استخوان صرفاً در تنه استخوانهای دراز وجود دارد. در طی کودکی ، بتدریج استخوان جایگزین غضروف میشود که به این روند استخوان سازی میگویند. در استخوانهای بلند اندامها ، نواحی موسوم به صفحه رشد وجود دارند که برای دراز شدن استخوان مرتب غضروف تولید میکنند و سپس این غضروف به استخوان تبدیل میشود. با شروع دوران بزرگسالی ، استخوان سازی خاتمه مییابد و اسکلت هم به بزرگترین اندازه ممکن خود رسیده است. در حالت کلی رشد استخوانهای بلند در دو دسته زیر تقسیم بندی میشود.


استخوانهای بلند در کودکان:

 رشد و استخوان سازی (تشکیل استخوان) در انتهای استخوانهای بلند انجام میشود.
استخوانهای بلند در بزرگسالان:

 همه غضروف موجود در استخوان ، استخوانی شده است. یک لایه غضروفی از انتهای استخوان محافظت میکند. رشد و استخوان سازی (تشکیل استخوان) در انتهای استخوانهای بلند انجام میشود.

 

بافت استخوانی

از مواد آهکی بسیار سخت درست شده است که به دو صورت متراکم واسفنجی وجود دارد.استخوانها اسکلت بدن انسان را تشکیل می دهند. درحدود 206 استخوان در بدن وجود دارد. هر استخوان با توجه به عملی که انجام می دهد شکل واندازه معینی دارد.

استخوانهای بدن به سه دسته تقسیم می شوند :

1- استخوانهای کوتاه : که ضخامت آنها کم وابعادشان زیاد است.نظیر کاسه سر واستخوانهای قفسه سینه

2- استخوانهای پهن : تمام ابعاد اینها هم اندازه هستند مانند مچ دست ومچ پا

3- استخوانهای درازیا طویل : این استخوان ها دارای دو سر به نام اپی فیز ویک تنه به نام دیافیز می باشند وعموما"در اندامهای حرکتی دیده می شوند.

به عنوان مثال ستون مهره از 16 قطعه استخوان جدا از اهم به وجود آمده است که هریک می توانند با کمک مفاصل مخصوصی که در بالا وپائین دارند مختصری خم شده یا بچرخند .دربالای ستون فقرات این حرکات بیشتر است که با چرخاندن سر،دیدن اجسام پشت سر میسر می شود.در قسمتهای تحتانی کمر،مهره هادارای زوائد ضخیمی هستند که ازدو طرف استخوان بیرون آمده اند وعضلاتی قوی به آنها متصل هستند که کمر را خم وراست می کنند.

استخوانهای اندامهای فوقانی وتحتانی قوی وبلند هستند .ناحیه ای که این استخوانها با استخوانهای دیگر تلاقی می کنند وبه عبارتی مفصل می شوند بزرگ ومدور است تا بتوانند به راحتی در مقابل هم حرکت کنند استخوانهای دراز اندامها،در قسمت میانی به دلیل تحمل فشار کمتر نازک ولی قوی هستند.این مسئله باعث سبک تر شدن استخوان ودر نهایت تسهیل حرکت می گردد بعضی از استخوانها مثل استخوان ران برای ایجاد استحکام ،حمایت وحفاظت بیشتر بدن تشکیل قوس می دهند بعضی استخوانها نظیر کتف ولگن که عریض وپهن هستند نواحی وسیعی را جهت اتصال واتکای عضلات به وجود می آورند،اندامهای فوقانی وتحتانی را حرکت می دهند.

ساختمان داخلی استخوان

استخوانها ،آنچنان که در مدلهای خشک شده دیده می شوند سفت وسخت نیستند. یک ،سوم وزن استخوانهای بدن یک فرد زنده را آب تشکیل می دهد ودارای بافت زنده وفعال است ومقدار زیادی خون جهت تغذیه آن مورد نیازمی باشد.استخوان دولایه دارد لایه خارجی استخوان متراکم نامیده می شود که سخت ومحکم است و از تعدادی ستونهای بلند ساخته شده است هر ستون دارای یک کانال است که عروق خونی رادر بر می گیرد وتوسط تعدادی حلقه استخوانی احاطه می شود.

لایه داخلی به نام استخوان اسفنجی موسوم است وفضای آزاد بین تیغه های آن وجود دارد در وسط استخوان حفره ای است که توسط مغز استخوان پر می شود .مغز استخوان ماده ای است نرم وزرد رنگ که از شبکه ای بافت پیوندی غیر متراکم ساخته شده ودرآن سلولهای چربی ومویگهای خونی وسلولهای مخصوص بنام ارتیروبلاست وگلبولهای سفید وبالاخره سلولهای بزرگی که دارای چند هسته می باشند قرار دارد.

استخوان عمدتا"حاوی کلسیم ،فسفروسایر عناصری است که به آن استحکام می بخشد به خاطر داشته باشید که استخوان قابلیت کشش نیز دارد واین به خاطر رشته های پروتئینی موجود در استخوان است .

وظایف استخوان

استخوانهای بدن چهار چوبی را به وجود می آورند که در نقاط مختلف ،وظایف خاصی را بر عهده می گیرند نظیر تحمل فشار ،تسهیل حرکت و... به طور کلی بدن به چهار چوبی به نام اسکلت نیازمند است که این اسکلت دو کار اساسی بر عهده دارد.

1- تحمل اجزائی که روی آن سوار هستند

2- حفظ کردن قسمتهای نرم از صدمات

کارهای اصلی ومهم استخوانها

1- تکیه گاه اعضاء ودستگاههای بدن

2- حفاظت از اعضاء داخلی بدن واندامهای حیاتی مثل قلب،مغزوریه

3- استخوانها منبع مواد معدنی بوده ومحل ساخته شدن سلولهای خونی نیز می باشد.

نقش دیگراستخوانها را می توان حفاظت از اعصاب بیان کرد .اگر اعصاب در سطح استخوانها قرار گیرند در هنگام انقباض عضلات ،بافشاری که به آنها وارد می شود دچار آسیب می شوند به همین دلیل در بسیاری از استخوانها ،سوراخها وشیارهای ریزی جهت عبور اعصاب ورگهای خونی وجود دارد.در استخوان دراز بازو شیارهای کم عمق وجود دارد که اعصاب در آنها قرار می گیرند دنده ها ارتجاعی هستند وایمنی بیشتری را تضمین می کنند اگر دنده ها ضخیم تر یا سفت تر بود ممکن بود شکسته شوند وبه ریه ها آسیب برسانند اما با ارتجاعی بودن خود می توانند ضربات وارده به قفسه سینه را تحمل کنند هر یک از مهره ها دارای سوراخی است که وقتی این سوراخ به دنبال هم قرار می گیرند از بالا به پایین تونلی ایجاد می کنند. درون این تونل نخاع وجود دارد که به خوبی از صدمات حفظ می شود.
 

---

استخوانهای جمجمه :

شامل دو قسمت است :

 1- استخوانهای سر

 2- استخوانهای صورت که جمعا" 22 قطعه استخوان تشکیل شده است.استخوانهای کاسه سر از 8 قطعه وصورت از14 قطعه تشکیل شده که همگی بغیر از فک پایینی دارای مفصل ثابت می باشندیعنی تنها فک پایینی می تواند حرکت کند.

استخوانهای جمجمه عموما"پهن هستند وشامل :

1- دو استخوان آهیانه

2- استخوان پیشانی

3- استخوان پس سر

4- دواستخوان گیجگاهی

5- استخوان پروانه ای

6- استخوان پرویزنی

استخوانهای صورت شامل:

1- تیغه وسط بینی

2- دو استخوان آرواره فوقانی

3- دو استخوان کام

4- دو استخوان اشکی

5- دو استخوان بینی

6- دو استخوان صدفی

7- یک استخوان آرواره تحتانی

استخوانهای تنه :

شامل ستون مهره ها در عقب ،دنده ها در طرفین وجناغ سینه در جلو می باشد .

ستون مهره ها شامل:

1- هفت مهره گردنی که دو مهره اول آن شکل مخصوصی دارند و اولین مهره اطلس ودومین مهره گردن آسه نام دارد و دارای زائده قائم بوده که درحفره ناحیه جلو استخوان اطلس جای دارد

2- مهره های سینه ای یا پشتی که 12 عدد می باشد ودر طرفین زائده های نقطه اتکای دنده ها می باشد.

3- پنج قطعه مهره کمری

4- پنج قطعه مهره خاجی که به هم چسبیده ویک پارچه هستند.

5- در ناحیه دنبالچه چهار مهره دنبالچه قرار دارد که دو ران جنینی بهم متصل شده ویک مهره را می سازند

استخوان جناغ :

یک استخوان یک پارچه ودارای یک قسمت حجیم دربالاویک زائده خنجری در پایین است .این استخوان در وسط قفسه سینه قرار دارد وهردو استخوان تر قوه به قسمت حجیم آن مفصل شده وغضروف دنده های فوقانی به آن متصل می شود.

دنده ها :

24 عدد می باشد که هفت جفت دنده فوقانی مستقیما" به وسیله غضروف به استخوان متصل شده اندوسه جفت دنده دیگر با یک غضروف مشترک از طریق غضروف دنده هفتم به جناغ اتصال می یابد.

دو جفت دنده نیز آزاد یا شناور یا مواج می باشد که به جناغ سینه اتصال ندارد.

 وظیفه دنده ها :

1- حفاظت از احشاءدرونی (قلب و ریه)

2- حرکت اپکس قلب که به تنفس کمک می کند.

شانه :

در انسان از دو استخوان تر قوه و کتف تشکیل شده است .ترقوه از یک سو به جناغ از سوی دیگر به زائده استخوان کتف متصل می شود کتف نیز استخوان پهن ومثلث شکل است که با سر استخوان بازو در یک راس ضخیم خود مفصل می شود.

استخوان بازو:

استخوان درازی است که سر آن شکل نیم کره ای دارد و در حفره استخوان کتف قرار می گیرد.

استخوان ساعد:

مرکب از دو استخوان زند زبرین وزند زیزین می باشد .زند زبرین در امتداد شصت قرار دارد زائده فوقانی این استخوان ،آرنج را تشکیل می دهد.

استخوانهای مچ :

مرکب از هشت قطعه استخوان کوتاه است که در دو ردیف چهار تایی قرار گرفته اند

استخوانهای کف دست :

شامل پنج قطعه استخوان کوتاه می باشد که از یک طرف به مچ واز طرف دیگر به انگشتان مفصل می شود.

انگشتان :

هر یک از سه بند تشکیل شده اند به جز انگشت شصت که دارای دو بند است.

لگن :

از دو قسمت قرینه تشکیل شده است وشکل بیضی دارد وهر نیم لگن خود شامل سه استخوان است . وسعت آن در زنان بیشتر از مردان است . درطرفین لگن که به لگن خاصره موسوم است حفره مخصوص استقرار استخوات ران قرار دارد.

استخوان ران :

درازترین استخوان بدن می باشد وانتهای فوقانی آن گرد است ودرون حفره استخوان لگن مفصل می گردد انتهای استخوان ران دو برجستگی بزرگ دارد که به وسیله یک فرورفتگی از هم جدا می شود.جلوي فرو رفتگی استخوان کوچک ،کشکک جای گرفته است.

استخوان ساق :

شامل درشت نی ونازک نی می باشد.

استخوان مچ پا :

شامل هفت قطعه استخوان می باشد که یکی بزرگتر بوده وپاشنه پا را به وجود می آورد ومحل اتصال زردپی آشیل می باشد.

استخوان کف پا :شامل پنج استخوان دراز واستخوان های انگشتان که هریک سه بند دارند به جز شست که دو بند بیشتر ندارد.

 

---

دستگاه عضلانی

دستگاه عضلانی از مجموعه ای عضلات تشکیل شده که وظیفه اصلی آن ایجاد حرکت در اثر انقباض وانبساط عضلات است. عضلات قریب دو، سوم وزن بدن را تشکیل می دهند.عضلات از نظر نحوه فعالیت به سه دسته تقسیم می شوند:

1- عضلات مخطط یا اسکلتی :این عضلات ارادی هستند یعنی تحت کنترل خود فرد هستند این عضلات با اتصال به استخوانها وظیفه حرکت بدن رافراهم می آورند.

2- عضلات صاف یا غیر ارادی : که در احشاء داخلی مانند روده ها،معده،دیواره شریانها و... قرار دارند وفعالیت ها آنها تحت شعور وآگاهی واختیار انسان نیست.

3- عضله قلب: که از نظر ساختمان وفعالیت ،عضله تخصص یافته است وقابل مقایسه با دونوع قبل نیست از جمله خصوصیات ماهیچه ها می توان به تحریک پذیری ،انقباض ،قابلیت ارتجاع ،تونوس،خستگی وجمود نعشی اشاره کرد.

 

---

دستگاه کلیه ومجاری ادراری

وظیفه این دستگاه جذب ،تولید ودفع مواد زائد خون بصورت ادرار می باشد .این دستگاه از دو عضو اصلی لوبیایی شکل به نام کلیه ،حالب ها، مثانه وپیشابراه تشکیل شده است.

واحد سازنده کلیه سلولهائی به نام نفرون هستند که مانند یک قیف با لوله خمیده بوده وعمل تولید ادرار در آنها صورت می گیرد کلیه با تولید ادرار نقش بسیار مهمی در ثابت نگه داشتن محیط داخلی بدن وخون ایفا می نما ید .همچینین با میزان تولید ادرار باعث تنظیم حجم وفشار خون نیز می گردد ادرار تولید شده در کلیه پس از عبور از لگنچه کلیه از طریق حالب ها وارد کیسه ای شکلی به نام مثانه گردیده ودر آنجا جمع آوری می شود .پس از انکه ادارا موجود در مثانه به حجم معینی برسد احساس دفع در انسان ایجاد شده وادرار موجود در مثانه به حجم معینی برسد احساس دفع در انسان ایجاد شده وادرارتوسط پیشابراه به بیرون دفع می گردد .میزان تولید ادرار با توجه به حجم وغلظت مایعات در گردش تحت کنترل دقیق سیستم عصبی ،هورمونی است.

 

---

دستگاه گوارش

وظیفه دستگاه گوارش هضم وجذب غذا ودفع مواد زاید باقیمانده از هضم می باشد این دستگاه بمانند لوله ای شامل دهان ،حلق،مری،معده،روده کوچک،روده بزرگ و راست روده می باشد.

هضم شامل کلیه اعمالی است که غذا را به واحد های بسیار کوچکتر وسازنده تجزیه کرده تا بتواند از طریق روده کوچک جذب خون شده وبه مصرف سلولهای بدن برسد. هضم به دو شکل مکانیکی وشیمیایی انجام می شود در شکل شیمیایی غذا خرد شده ،سپس طی حرکاتی با مواد وآنزیم های هضم کننده (هضم شیمیایی) مخلوط می شود این آنزیم وموا دبا تاثیر بر روی گونه های مختلف مواد غذایی (قندها،چربی هاوپروتئیین ها)آنها را به واحد های سازنده قابل جذب تجزیه می کنند .هرگونه نقصی را در این فرایند اعم از مکانیکی یا عموما"شیمیائی منجر به عدم هضم غذا خواهد شد.

غذا بعد از خرد وله شدن توسط دندان ها با بزاق مخلوط شده وبصورت گلوله غذایی از طریق عمل بلع که قبلا" در این مورد توضیح داده شد. از حلق عبور کرده و وارد مری می گرددومری لوله ای است که حلق را به معده متصل می کند و دیواره آن از جنس عضله صاف است .این عضلات با حرکات خود گلوله غذا راوارد معده می نماید. غذا پس از ورود به معده به هر دو صورت مکانیکی وشیمیائی از طریق حرکات معده وترشح آنزیم مختلف هضم وپس از عبور از دروازه (اثنی عشر که محل اتصال معده به روده کوچک است) وترشح سایر مواد هضم کننده (صفرا)وهضم کامل ،در روده کوچک آماده جذب می گردد.روده کوچک لوله ای است بسیار طویل که با پرز وشبکه عروقی فراوان ،سطح جذب بسیار وسیعی را فراهم می نماید که مواد غذایی از طریق آن جذب شده ومابقی مواد وارد روده بزرگ می گردد لوله بزرگ شامل سه قسمت بالا رونده عرضی وپایین رونده است.پس از بازجذب مقدار زیادی از آب باقیمانده مواد غذایی آنرابسمت راست روده ومقعد هدایت نموده تا در زمانهای مشخص دفع مدفوع صورت گیرد.

---

چگونگی تکامل مغز و جمجمه
مجموعه نورونهای نوزاد (سلولهای عصبی) کامل است، اما شبکه مسیرهای بیـن سـلولـی در نـوزاد هنوز تکامـل نیافتـهاند. در 6 سـال اول زنـدگی مغز رشـد مـیکند و شبکه عصبی (اعصاب) به سرعت پیچیده تر شده و در نتیجه یادگیری انواع رفتارها و مهارتها برای کودک ممکن میشود. برای آن که بزرگ شدن مغز ممکن شود، کرانیوم (بخشی از جمجمه که مغز را میپوشاند) هم در فضاهای نرم موسوم به ملاج و در فواصـل بیـن استخوانهای جمجمه موسوم به درز رشد میکند. این نواحی بتدریج تبدیل به استخوان میشوند. در طی بقیه دوران کودکی ، مغز ، شبکه عصبی و جمجمه با سرعت آهسته تری رشد میکنند.

در هنگام تولد ، شبکه عصبی کاملاً تکامل نیافته است. استخوانهای جمجمه را درزها و ملاجها از هم جدا نگه میدارند. مغز و جمجمه در 6 سالگی تقریباً اندازه نهایی خود را یافته است و شبکه عصبی متراکم تر شده است. ملاجها بسته شدهاند و استخوانهای جمجمه در محل درزها ثابت شدهاند. مغز و استخوان بزرگسالان به حداکثر اندازه نهایی خود دست یافته اند. شبکه عصبی کمال یافته است؛ هرچند که با ادامه دادن یادگیری فرد، آن هم ممکن است به نمو خود ادامه دهد.
 

---

علاوه بر قسمتهای نام برده شده دستگاه گوارش دارای قسمتهای دیگر نیز می باشد که مهمترین آنها عبارتند از:

کبد،لوزالمعده(پانکرانس) کیسه صفرا.

کبد مهمترین غده بدن است که بسیاری از اعمال حیاتی در آن انجام می گردد که مهمترین آنها عبارتند از :

ذخیره سازی قند خون ،تولید صفرا برای جذب چربی،تولید فاکتورهای انعقادی،تصفیه مواد سمی موجود در خون .

لوزالمعده که از دو بخش درون ریز وبرون ریز تشکیل شده که بخش برون ریز با تولید وترشح آنزیم به هضم غذا کمک می نماید وبخش درون ریز با تولید انسولین وگلوکاگون نقش بسیار حیاتی در تنظیم قند خون را بعهده دارد.

کیسه صفرا نیز محل انباشته شدن صفرا بعنوان یک ماده هضم کننده چربی ها است که با مکانیسم خاصی از کیسه ترشح شده ونقش خود را ایفا می كند

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

---

چرا دچار گردن درد می شويم ؟چه کنيم که مبتلای به دردگردن وعوارض سخت ناشی ازآن نشويم ؟

گردن انسان شامل 7 مهره می باشد که بعد از کمر شايع ترين مفاصل مستعد آرتروز ، سائيدگی و کاهش فاصله و فتق ديسک می باشد.البته مهره های گردنی از انجائی که نخاع وريشه های عصبی بسيار مهمی رادربرگرفته بسيار حساس تر ازمهره های کمری هستند و آسيب های جدی اين ناحيه می تواند باعث فلج کامل دستها و باها گردد.

عوامل متعددی باعث ايجاد درد در گردن ومتعاقب ان دردهای تير کشنده وجان فرسائی در دستها می شوداز جمله اين عوامل :التهاب بافتهای نرم اطراف مفصلهای مهره ای (سينويت ) خشکی مفاصل ،وضعيت نا مناسب سر و شانه ها،تغيير

شکل مهره ها بطور اوليه يا ثانويه ، آ رتروز ، ديسک و بيماريهای ناشی از گرفتگيهای عضلانی و کشيدگيهای ليگامانی

مي باشد. چه کنيم و چگونه عمل کنيم که از مهره های گردنمان به خوبی محافظت کنيم تا دچار هيچ يک از بيماريهای فوق

نشويم و برای هميشه از دردهای جسمی و روانی و اقتصادی بيماريهای گردن دور بمانيم .

توجه و رعايت نکات ياد شده ذيل را به همگان توصيه می کنيم چه در محيطهای کارگری ، چه در محيطهای کارمندی

يا حتی در خانه . و اين نکته را يادآور می شويم که صرف مطالعه کافی ني
ست بلکه عمل به تک تک موارد يادشده الزامی

است تا دچار درد گردن و عوارض ناشی از آن نشويم .

بيشترين علل وجود دردهای مختلف در ناحيه گردن ناشی از سه بيماری شايع آرتروز،فتق ديسک و سندرمهای عضلانی

است .که در صورت وجود درد در ناحيه گردن و انتشار آن به دستها حتی در مراحل اوليه آن بايستی به بزشک مراجعه

کردتا تشخيص قطعی در مراحل اوليه صورت گيردچرا که درمان در مراحل اوليه بسيار مفيد تر و موثرتر واقع می گردد.

و اگر در عکسها و ازمايشات مختلف علت خاصی مشخص نشد به احتمال قوی سندرم عضلانی است .و بايستی به ارتبد و

يا فيزيوترابيست مراجعه کرد تا درمان لازم صورت گيرد ودرد گردن مزمن نگردد که کار را مشکلتر می کند .

نکات بسيار ساده اما بسيار مهم :

1.هميشه گردن خود راچه در حالت ايستاده ، نشسته ، يا راه رفتن صاف و عمود بر بدن نگهداريد بطوريکه

هيچ زاويه ای با بدن نسازد .

2.هرگز گردن خود را خم نکنيد بلکه اگر لازم است صندلی خود را کوتاه تر يا ارتفاع ميز خود را بالاتر ببريدتا

مجبور به خم کردن گردن خود نباشيد. چرا که بسياری از بيماريهای گردنی ناشی از خم بودن گردن به مدت طولانی

است . بنابراين حتی الامکان گردن خود را خم نکرده و اگر مجبور هستيد ،هراز چند گاهی گردن خود را صاف کرده

3.ا
ز نرمشها و حرکاتی که در آنها مجبور به خم کردن گردن هستيد دوری کنيد.
4.اگر کارتان نشسته است و مجبور به خم کردن گردن خود هستيد حتما با يکی از دستانتان از وزن سرتان و فشار آن بر روی مهره های گردنی بکاهيد تا کمتر دچار صدمات گردنی شويد.

5.بهتر است اندکی تغيير در ميز کار خود بدهيد . بايه های جلوئی ميز را بلند تر سازيد تا کمتر گردنتان را خم کنيد.

6.موقع مطالعه سعی کنيد کتاب يا روزنامه را بالا نگهداريد نه اينکه گردنتان را خم کنيد. مدتهای مديدی اينگونه مطالعه کردن حتما آرتروز يا فتق ديسک و ساير سندرمهای عضلانی را بدنبال خواهد داشت .

7.اگر فردی شرم رو هستيد سعی کنيد بجای خم کردن گردن نگاه چشمانتان را به بائين بياندازيد.

8.حتی الامکان هنگام خوابيدن از بالش کوتاه استفاده کنيد. بطوری که سرتان در امتداد بدن قرار گيرد نه اينکه خم شود.

9.در موقع رانندگی تا آنجا که می توانيد به فرمان نزديکتر بنشينيد تا اينکه مجبور نباشيد دستهايتان را دراز کرده و به فرمان برسانيد چرا که بطور مستقيم و غير مستقيم ايجاد گردن درد مي کند.

10.صندلی که روی آن می نشينيد و رانندگی می کنيد حتما بايستی دارای تکيه گاهی جهت گردن باشد. چرا که در بسياری از حوادث ساده رانندگی از قبيل ايستادن بشت چراغ قرمز و از عقب بر
خورد کردن ناگهانی اتومبيل ديگری می تواند باعث قطع شدن نخاع در اثر شکستن و جابجائی مهره ها گردد.

تمرينات وحرکات مفيد :

1.گردن را به سمت عقب ، چب و راست حرکت دهيد.

2.از حرکات چرخشی گردن وسر خودداری کنيد.

3.شانه ها و عضلات اطراف را تقويت نمائيد.چرا که با افزايش قدرت و تحمل اين عضلات فشار کمتری روی مهره و ديسکهای بين مهره ای وارد مي شود.

الف) شانه هايتان را بالا برده و به گوشهايتان نزديک کنيد. 5 ثانيه نگهداشته سبس آزاد نمائيد. اين حرکت را

روزی سه مرتبه هر مرتبه 30 بار تکرار نمائيد.

ب) شانه هايتان را به سمت عقب حرکت دهيد به طوريکه کتف هايتان از بشت به يکديگر نزديک شوند اين

حرکت را روزی سه مرتبه هر مرتبه 30 بار تکرار نمائيد .

4.روی يک تخت دراز کشيده و حرکت گردن را از بائين به بالا تکرار کنيد اين حرکت را روزی يک بار و هر بار40 مرتبه انجام دهيد.

5.روی تخت دراز کشيده و به بهلوی راست بخوابيد و حرکت را از سمت راست که بائين است به سمت چب که رو به بالا است تکرار نمائيد. اين حرکت را روزی يک بار و هر بار 40 مرتبه انجام دهيد.

6.روی تخت دراز کشيده و به بهلوی چب بخوابيد و حرکت را از سمت چب که بائين است به سمت راست که رو به بالا است تکرار نمائيد. اين حرکت را روزی يک بار و هر بار 40 مرتبه انجام دهيد.

7.هميشه حالتی نظامی وار داشته باشيد سر صاف و مستقيم ، نگاه به جلو، شانه ها عقب و بالا سينه بيرون ، شکم داخل ، چه در حالت ايستاده و يا راه رفتن يا نشستن .

چرا سونا برویم؟

سونا و سلامتي (Sauna and Health )سونا در طي قرنها مورد مطالعه و تحقيقات پزشكي قرار گرفته است و بعضي از يافته هايي كه در طي اين مدت بدست آمده است در زير آمده است : براي آدمهايي كه از سلامت برخوردار هستند استفاده از سونا نه تنها هيچ خطري در پي ندارد بلكه مي تواند باعث كسب لذت و تمدد قوا و سرزندگي و خوشي شود و در اين ميان هم ذهن و هم جسم افراد از فوائد سونا منتفع شوند .

سونا و سلامتي : (Sauna and Health ) موضوع سونا و سلامتي را مي توان از دو ديدگاه مختلف مورد بررسي قرار داد . 1- آيا استفاده از سونا خطراتي را هم در پي دارد ؟ 2- آيا مي توان از سونا براي بهبود سلامت افراد و يا درمان بيماريهاي آنان كمك گرفت ؟ در فنلاند براي ساليان متمادي از سونا بعنوان منبعي براي كسب انرژي و سلامتي استفاده مي شده است . اما امروزه فنلاندي ها با اين پرسش جدي مواجه هستند كه آيا جنبه سرگرم كننده و تفريحي سونا ممكن است خطراتي را هم در پي داشته باشد ؟ يك ضرب المثل قديمي فنلاندي مي گويد بيماري هنگامي مي تواند باعث مرگ شود كه سه چيز وجود نداشته باشد : ليكور liquor تار tar و سونا . سونا در طي قرنها مورد مطالعه و تحقيقات پزشكي قرار گرفته است و بعضي از يافته هايي كه در طي اين مدت بدست آمده است در زير آمده است : براي آدمهايي كه از سلامت برخوردار هستند استفاده از سونا نه تنها هيچ خطري در پي ندارد بلكه مي تواند باعث كسب لذت و تمدد قوا و سرزندگي و خوشي شود و در اين ميان هم ذهن و هم جسم افراد از فوائد سونا منتفع شوند . سونا باعث تميز شدن پوست و باز شدن منافذ آن شده و درد هاي بدن را تسكين مي دهد و باعث مي شد كه افراد خواب عميق تر و بهتري داشته باشند . قانون طلايي كه در مورد سونا وجود دارد احساس راحتي و آرامشي است كه بعد از سونا رفتن پيدا مي كنيد . افراد مبتدي و كساني كه تازه سونا رفتن را شروع كرده اند بايد سونا را با رعايت دستورالعمل هاي آن شروع كنند تا بتدريج يا بگيرند كه چگونه بايد به سونا بروند . و بهترين لذت را از سونا رفتن ببرند . تنها عده اي خاص از مردم هستند كه امكان دارد سونا رفتن براي آنها خطراتي را در پي داشته باشد و بنابراين بايد استفاده از سونا را تحت نظر پزشك انجام دهند مثلا كساني كه داراي بيماري فلبي هستند يا فشار خون بالا دارند و يا مبتلا به آسم بوده و يا از بيماريهاي پوستي رنج مي برند از اين دسته هستند . اما حتي براي اين دسته از افراد هم استفاده از سونايي كه داراي درجه حرارت ملايمي باشد خطري رد پي ندارد . ( مثلا سونايي كه درجه حرارت آن حدود 90 درجه سانتيگراد ( 194 درجه فارنهايت ) باشد مناسب است و اينگونه افراد بايد از تغييرات شديد دمايي ، يعني رفتن از محيط خيلي گرم به محيط سرد يا به عكس ؛ خودداري نمايند . همينطور زنان حامله هم مي توانند تحت همين شرايط و با اطمينان از سونا استفاده كنند ولي بايد در درجه حرارت كمتري قرار گيرند ( حرارت حدود 70 درجه سانتيگراد و يا 158 فارنهايت ) . اما عده اي هستند كه بايد بطو كامل از رفتن به سونا خودداري كنند . از جمله كساني كه تب دارند يا مبتلا به بيماريهاي التهابي هستند و يا دچار جراحت شده اند . افرادي كه مبتلا به بيمارهاي مسري (واگير ) هستند لازم است كه از سونا هاي خصوصي استفاده كنند . افرادي كه الكل مصرف كرده اند نبايد به هيچ وجه از سونا استفاده كنند . هيچگونه شواهدي مبني بر اينكه سونا رفتن بتواند باعث رفع خماري بعد از نوشيدن مشروبات الكلي شود بدست نيامده است . مطالب علمي تري در اين زمينه را مي توانيد در نوشته هاي : Lasse Viinikka در نشريه : Annals of Clinical Research بدست آوريد . journal Annals of Clinical Research listed in Sauna Literature فوائد بهداشتی سونا : اگر شما هم از آن دسته از افرادی باشید که استفاده از سونا را تجربه کرده اند حتما این اعتقاد را پیدا کرده اید که سونا رفتن دلپذیر ترین و بهترین فعالیتی است که در تمام روز انجام می دهید . گرمای سونا باعث ایجاد تب مصنوعی "artificial fever" در بدن می شود و همه اندام های بدن بدین ترتیب فعال و درگیر می شوند . حتی بعد از اینکه از سونا بیرون آمدید و در حال استراحت است باز فعالیت های اندام های شما ادامه پیدا می کند درست مثل این که در حال راه رفتن هستید ! بطور همزمان نیز بدن شما از درون پاک می شود و مواد زائد خود را از طریق پوست که وسیع ترین اندام بدن است و به وسیله تعریق دفع می کند . Would you believe sitting in a sauna could be the most vigorous activity you've had all day? The heat makes an artificial "fever" and every organ of the body goes into action. While relaxed on the outside, your inner organs are as active as though you were running! Simultaneously you are being cleansed from inside out by the skin, your largest organ and its excretion, sweat. فوائد سونا : استفاده از سونا یکی از راههای طبیعی برای رسیدن به سبک زندگی سالم و شاد است . برخی از فوائد بیشمار و شگفت انگیز سونا به قرار زیر است : 1-- باعث شادابی و طراوت پوست شده و پوست را پاکیزه و نرم و قابل انعطاف می کند . 2- باعث احیاء و تجدید قوای جسمی و روانی بدن می شود . 3- پاکیزگی عمیقی که در اثر سونا ایجاد می شود باعث خلاص شدن بدن از شر مواد زائد می گردد ( 20 دقیقه ماندن در سونا معادل 24 ساعت کار کردن کلیه هاست .) از همین روست که به پوست بدن نام کلیه سوم را داده اند چرا که در کنار دو کلیه ای که بدن دارد پوست هم با اثر تمیز کنندگی و تصفیه کننده ای که دارد همانند کلیه ها ؛ بدن را از شر مواد زائد پاک می کند . 4- سونا رفتن باعث برطرف شدن تنش ها و استرس های بدن می شود . 5- سونا باعث تسکین احتقان سینه , سینوسها و بینی می شود . 6- سونا باعث حذف اسید لاکتیک از بدن شده و درد و ناراحتی مفاصل را تسکین می دهد . 7- سونا رفتن برای کسانی که اندکی فشار خون دارند مفید است . 8-سونا یکی از راههای موثر سم زدایی از بدن است . 9-سونا باعث دفع فلزات سمی از بدن می شود . 10- سونا رفتن اگر به همراه برس زدن بدن انجام گیرد می تواند باعث تمیز کردن بافت های مرده پوست شود . 11- مواد زائدی ر ا که در اندام های داخلی بدن وجود دارند پاک می کند . 12- باعث کشته شدن و نابودی ویروس ها و باکتریهایی می شود که در دمایی بالاتر از دمای بدن ؛ قادر به زنده ماندن نیستند . 13- با افزایش میزان سوخت و ساز بدن , سبب می شود که دوره نقاهت بعد از بیماری کوتاه تر شود و بیمار سریع تر بهبودی پیدا کند . 14- سونا باعث می شود که غده هیپوفیر ( پیتوتاری ) میزان شتاب سوخت و ساز بدن را بیشتر کند که سبب افزایش رشد بدن و تقویت نیروی جنسی می شود . 15- سونا باعث می شود که بدن از اثرات مثبت یونهای منفی بهره مند شود . سونای سوئدی(: (Swedish Sauna بطور سنتی , مردمانی که در کشورهای اسکاند یناوی زندگی می کنند از فرهنگ سونا لذت برده اند . شما حتی اگر برای مدت کوتاهی در یکی از کشورهای سوئد یا فنلاند اقامت داشته باشید شما به علت این امر پی خواهید برد . هر دوی این کشورها مکانهایی هستند که اغلب سرد و مرطوب است و سبب می شود که سرما تا عمق بدن نفوذ کند بطوریکه حتی با لباس پوشیدن هم نتوان براین سرما فائق شد . برای خلاص شدن از این سرمای گزنده باید همه لباسهای خود را بیرون آورید و به داخل جعبه چوبی بروید که بیش از 100 درجه گرما دارد . هر چند این کار مقداری مشکل بنظر می رسد اما اگر شما یکبار این کار را تجربه کنید آن وقت مفهوم اصطلاح گرمای برشته کننده toasty warm’ را درک خواهید کرد . اما یک سوئدی قبل از اینکه بخواهد وارد سونا شود مراحل زیر را باید رعایت کند تا اطمینان حاصل شود که تجربیات او حداکثر کارآیی را دارند . Sauna in True Style *برای حفظ نظافت و بهداشت سونا , لازم است که قبل از ورود به سونا حتما دوش بگیرید . *اغلب افرادی که سونا می روند ترجیح می دهند حوله کوچکی زیر پای خود قرار بدهند و روی آن بنشینند. و ضمنا ترجیح می دهند که بر روی سکوی بالایی سونا بنشینند . *برای چند دقیقه اول که به سونا می روید صرفا بنشینید یا به پشت دراز بکشید و حالت آرامش داشته باشید . این کار باعث می شود که گرمای خشک سونا بدن شما را در بر بگیرد و روزنه های پوست اتان را باز کند . *اگر خواستید که گرمای سونا را بیشتر کرده و خشکی آن را کاهش دهید , مقداری آب بر روی سنگهایی که بر روی اجاق سونا قرار دارند بریزید . *هنگامی که این کار را انجام دادید می توانید یک بار دیگر دوش بگیرد تا کمی بدنتان خنک شود . *برخی افراد برای اینکه از حداکثر فوائد سونا بهره مند شوند این رفت و آمد بین سونا و دوش آب را چندین بار تکرار می کنند . لازم است مقداری وقت بگذارید تا از مواهب و تمدد اعصابی که در اثر سونا گرفتن برایتان حاصل می شود بهره مند شده و لذت ببرید . *هنگامی که شما این کارها را برای آخرین بار انجام دادید بهتر است در پایان کار یک دوش دیگر هم بگیرید تا بدنتان را از عرقهایی که کرده اید پاک کند . *بعد از بیرون آمدن از سونا و دوش گرفتن باید بدن خود را کاملا خنک کنید و سپس لباسهایتان را بپوشید . تاثیری که دارد خیلی زیاد است اینطور نیست ؟ سونا رفتن چیزی فراتر از رها شدن از لرزیدن در سرما و گرم شدن بدن است هنگامی که شما وارد سونای سوئدی می شوید اطمنیان حاصل کنید که در گرمای سونا راحت هستید . سونا را با گرمای حدود 60 درجه سانتی گراد شروع کنید سپس بتدریج به قسمت های بالاتر سونا که گرم تر است بروید جایی که احتمالا درجه حراراتی حدود 100 درجه سانتیگراد دارد . هر چند ما سونای سوئدی را با نام سونای خشک می شناسیم اما لازم است که مقداری رطوبت هم به هوای آن اضافه شود . در سونا سنگهای صخره ای داغی وجود دارند که با پاشیدن آب بر روی انها ی می توانید بخار فوق العاده خوبی را درست کنید . هوای سونا نباید کاملا خشک باشد چون در این حالت باعث صدمه دیدن دستگاه تنفسی و ناراحتی های تنفسی می شود . ضمنا اگر نیمکت های چوبی سونا خیلی داغ شده است می توانید مقداری آب بر روی آنها بپاشید تا از سوختن کمر و پشت شما جلوگیری شود . اگر شما هم جزء ان دسته از سوئدی های سونا روهای حرفه ای و قدیمی باشید . حتما بعد از بیرون آمدن از سونا به داخل حوض یخ زده آب خواهید پرید تا به این ترتیب بدن شما سر حال بیاید و زنده شود . سونای سنتی و سونای مدرن ! . زمانی در تمام نقاط ایران و حتی در دورافتاده ترین روستاها و با همان امکانات اندک حمامهایی بود که خزینه داشت و بخش سرد و گرم داشت و استحمام در آنها بسیار لذت بخش بود . اگر چه بدون شک ان حمامها اشکلاتی هم داشتند که ناشی از نبودن امکانات و نداشتن آگاهی های بهداشتی بود اما بهرحال با متقضیات زمان و مکان و شرایط موجود آن دوران هماهنگی داشت . الان دیگر تقریبا خبری از آن حمام های و گرمابه های سنتی ایران نیست . واقعیت این است که ما نباید این حمامها را به یکباره کنار می گذاشتیم بلکه باید نوعی از آنها را که با استفاده از فن آوری جدید اصلاح شده بود بکار می گرفتیم . الان یکی از معروف ترین و پرطرفدارترین حمامهای موجود در دنیا سونای فنلاندی است که هم به شکل اصلی آن یعنی سونای خشک و هم بصورت سونای بخار مورد استفاده است . آنهائیکه گرمابه های سنتی ایران را از نزدیک دیده اند و یا از این گونه حمام ها استفاده کرده اند این موضوع را تائید خواهند کرد که این گرمابه های شباهت خیلی زیادی با سونای بخار دارند . چیزی که امروزه با نام حمامهای ترکی Turkish bath از آن یاد می شود . این حمام ها دارای یک خزینه آب جوش بودند که خیلی شبیه به جکوزی داغ بود و یک مخزن آب سرد داشتند که برای مخلوط کردن با آب داغ مورد استفاده بود و بخشی از آب خزینه را که مصرف می شد را تامین می کرد . شیوه معماری حمام به گونه بود که دودهای خروجی از سر بینه حمام از راهرو باریکی که در زیر کف حمام ساخته شده بود و "گربه رو " نامیده می شد عبور می کرد و بدین ترتیب باعث گرم شدن کف حمام و گرم شدن هوای داخلی حمام می شد . نوعی استفاده هوشمندانه از گرمای دودهای خروجی . که شباهت زیادی به اکونومایزرهای مورد استفاده در دیگ های بخار داشت . از نمونه های معروف اینگونه حمامها که امروزه بطور کامل حفظ شده اند حمام گنجعلی خان در کرمان و حمام وکیل در شیراز است . فنلاندی ها با درایت و کاردانی خود توانستند حمام های سنتی خود را هم به شکل کلاسیک ان و هم به شکل مدرن و امروزی اش به دنیا عرضه کنند همین کار را ما هم می توانستیم با حمامهایی سنتی امان انجام دهیم که نکردیم . هیچ ایرادی ندارد ما از سوناهای خشک و بخار استفاده کنیم یا با مباحثی مانند : حمام متوالی سرد و گرم contrast bath و آب درمانی آشنایی پیدا کنیم . اما جا داشت که در کنار همه این حمامهای مدرن و امروزی , باید به احیاء و نوسازی حمامهای سنتی هم می پرداختیم این کار مختص به همین زمینه هم نیست و روشی است که می بایست به همه جنبه های زندگی ما تعمیم داده می شد . الان در ایران سوناهای خشک و بخار توسعه و گسترش چندانی پیدا نکرده است و جز در تهران و یکی دو شهر بزرگ در اغلب نقاط ایران حمام های سونا شناخته شده نیستند . در تهران هم تنها بخش معدودی از اهالی مرفه که در شمال شهر و ساختمانهای مدرن زندگی می کنند بصورت خصوصی از سونا استفاده می کنند و تعداد سوناهای عمومی چندان قابل توجه تیست این سوناها هم بصورت جنبی ساخته شده اند یعنی تقريبا همه این سوناها، در كنار استخرها هستند وبصورت مجموعه های سونا استخر و جکوزی به ارائه خدمات مشغول اند این مجموعه های هم زيرمجموعه سازمان تربيت بدني هستند، در طی چندین دهه اخیر و در خلایی که در فاصله بین منسوخ شدن گرمابه های سنتی و ظهور حمام های دوش دار خانگی پدید آمد ؛ نوعی از گرمابه های عمومی هم راوج پیدا کردند که تنها جنبه عمومی داشتند چون از مشخصه های حمام های سنتی بی بهره بودند که اینگونه گرمابه های هم در حال محو شدن هستند بطوریکهد با توجه به تغيير شيوه زندگي مردم در طول سال‌هاي گذشته و استفاده از حمام دوش دار در خانه‌هاي ايراني، از رونق گرمابه‌ها ی مزبور هم کاسته شده است و فقط حدود 400 گرمابه از این نوع به صورت اسمي در تهران باقي مانده كه عملا بسياري از آنها تعطيل هستند. و در حال حاضر تقريبا تمامي مشتريان گرمابه‌ها را كارگران، سربازان و اقشار بسيار مستضعف تشكيل مي‌دهند.! هنوز هم دیر نشده است می توان به نوسازی و احیاء گرمابه های سنتی با روشی جدید پرداخت باید ساختار سنتی گرمابه های باید تغییر کند . و سبکی نو بوجود آید . ترتیب استفاده از سونا استخر سونا استخر و جکوزی در 10 مرحله : ترتیب استفاده از سونا استخر و جکوزی برای استفاده از مجموعه های سونا استخر و جکوزی می توان از روشهای مختلفی استفاده کرد اگر شما اصول علمی انجام این کار را بدانید کم کم روش خاص خودتان را که منطبق با شرایطی بدنیتان است پیدا خواهید کرد در زیر یک روش پیشنهادی برای این کار ارائه شده است که بر گرفته از نکات علمی و پزشکی و بر اساس تجربه های شخصی نگارنده است می توانید آن را عملا امتحان کنید : 1- دوش گرفتن و شستشوی بدن : قبل از ورود به محوطه استخر وسونا , حتما دوش بگیرد و بدن اتان را با مواد شوینده بطور کامل بشوئید . این کار برای حفظ بهداشت استخر و سونا و جکوزی (که از این پس با نام مختصر مجموعه از آن یاد می کنیم ) خواهد شد ضمنا اینکه برای سلامت خودتان و دیگران هم خیلی اهمیت دارد. بدن رد فضای گرم سونا شروع به عرق کردن می کند در این حالت میکربهایی که بر روی پوست بدن وجود دارند شرایط خوبی برای تکثیر پیدا می کنند بنابراین لازم است که حتما بدن خود را بشوئید تا مقدار این میکربها کمتر شود ! 2- سونای بخار و گرم کردن بدن : برای شروع بهتر است ابتدا از سونایی بخار شروع کنید فضای گرم و مرطوب این مکان , محیط خیلی مناسبی است تا دمای بدن شما بالا رود و ماهیچه ها و رگهای بدن شما آماده فعالیت بدنی شوند . زمان ماندن دراین مکان می تواند حدود 5 تا 7 دقیقه باشد . این کار دقیقا همان گرم کردن =warm up قبل از انجام حرکات ورزشی را دارد و به این منظور صورت می گیرد که به ماهیچه ها و تاندون ها ی بدن آسیبی نرسد و قابلیت انبساط و انعطاف آنها را افزایش دهد . 3- شنا در استخر : بعد از بیرون آمدن از سونای بخار , بدن شما آماده است که شنا کند می توانید به مدت حداقل 30 دقیقه در استخر به انجام شنای قورباغه یا کرال سینه یا هر شنای دیگری که مورد علاقه اتان است بپردازید این کار برای بالابردن ضربان قلب شما و بهبود وضعیت قلبی و عروقی شما لازم است . 4- جکوزی گرم و رفع خستگی : چون بعد از شنا کردن بدن شما خسته شده است بهتر است حدود 5 دقیقه ای هم در جکوزی داغ باشید و با فشار آب بخش های مختلف بدن اتان را ماساژ دهید تا نفس اتان هم به حالت عادی برگردد وآماده شوید تا جلسه اصلی سونا را شروع کنید . سعی کنید همه بخش های بدن را ماساژ دهید و از ماساژ قوزک و کف پا را هم فراموش نکنید ! که خیلی موثر است ( بعدا در این مورد مفصل خواهم نوشت ) 5- سونای خشک و فوائد بیشمار آن : حالا بدن شما آماده است که یک جلسه کامل سونای خشک را تجربه کند راحت بر روی یکی از طبقات سونا دراز بکشید . یادتان باشد در سونا نباید هیچ گونه حرکات ورزشی انجام دهید فقط می توانید به آرامی بخش هایی از بدن اتان را ماساژ دهید. لازم است بین 15 تا 20 دقیقه درسونا بمانید اگر طاقت تحمل گرما را ندارید برای چند لحظه بیرون بیائید کمی آب سرد بر روی سرتان بریزید و مجددا یه سونا بگردید اگر شما بتازگی سونا رفتن را شروع کرده اید نباید انتظار داشته باشید که براحتی بتوانید 20 دقیقه در سونا بمانید . این کارآدمهای حرفه ای است ! 6- دوش گرفتن وشستن عرق های : بعد از بیرون آمدن از سونا باید حتما دوش بگیرد تا عرق های بدن اتان شسته شود نه اینکه مثل این آدمهایی که به استخر موج در ممکو می آیند با چند لیتر عرق روی بدن بداخل استخر و یا جکوزی بروید ! بهتر است از دوش آب سرد استفاده کنید تا کمی بدن اتان خنک شود 7- پریدن در جکوزی سرد برای خنک شدن بدن : بدون شک لذت بخش ترین قسمت سونا رفتن همین هنک شدن یکباره در آب سرد است چنان بدن سر حال می آید و بقدری این کار دلپذیر است که حدی ندارد برخی از اینکه یکباره در آب سرد بپرند واهمه دارند ولی این ترس بیمورد است شما اگر ناراحتی قلبی ندارید و بدن اتان سالم است بدون هیچ ترس و واهمه ای می توانید در آب سرد جکوزی بروید با این شرط که آب جکوزی واقعا سرد باشد نه مثل آب جکوزی ممکو که ولرم است و اصلا حالت خنک کنندگی ندارد ! باید بدانید که در فنلاند ودر زمستانهای سر آن نواحی , فنلاندی های سنتی بعد از بیرون آمدن از سونا , یخ روی دریاچه ها را می شکستند به داخل آب سرددریاچه می پریدند . شما حتی اگر روزهای اول انجام این کار برایتان مشکل یاشد بتدریج عادت می کنید . 8- تمام کردن برنامه : شما در این حالت می توانید برنامه خود را تمام کنید یا اگر دوست داشتید یک دو بار دیگر هم به جکوزی داغ بروید و مجداد بقه جکوزی سرد برگردید ( که نوعی حمام آب گرم و سرد متناوب یا : contrast bath است که برای تحریک غدد بدن و بالابردن مقاومت بدن بسیار مفید است . درهر صورت باید بیاد داشته باشید که پایان برنامه باید با آب سرد توام باشد تا حرارت بدن که ناشی از اقامت در سونا بوده است خنک شود . 9- خشک کردن و خنک کردن کامل بدن : حتما بدن اتان را کاملا خشک کنید و درجه حرارت آن را نیز به حالت طبیعی برگردانید . 10- نوشیدن آب کافی برای جبران مایعات زا دست رفته بدن : سونا رفتن بدلیل اینکه باعث تعریق می شود و بدن را با کمبود آب مواجه می کند نیاز دارد که بعد از بیرون آمدن از سونا به اندازه کافی آب بنوشید تا مایعات بدن جبران شود باید با استفاده از میوه های مختلف و موادغذایی تازه , املاح از دست رفته را نیز جبران و جایگزین گرد . یکی از بهترین نوشیدنی ها " ماء الشعیر " که چون حاوی ویتامینهای گروه B هست از این نظر می تواند مفید باشد .

چند نرمش ساده برای همگان

10هدف سلامتی

آمادگي جسماني

دوست دارید سر کار تند و تیز تر شوید؟ وقتی به خانه می آیید کمتر احساس خستگی کنید؟ بتوانید ساعاتی را به آسودگی کنار همسرتان بگذرانید؟ یا حتی بتوانید بدون احساس گناه شیرینی بخورید؟

اگر پاسخ شما به این سؤالات مثبت است، ورزش چاره ی کارتان است!

فعال بودن از نظر جسمی فواید و مزایای بسیار زیادی برای شما دارد. اگر به دنبال انگیزه ای برای شروع یک برنامه ی ورزشی هستید یا می خواهید تمرینات خود را به صورت منظم از سر بگیرید، در این مقاله 10 نکته درمورد ورزش فیتنس و بدنسازی برایتان عنوان می کنیم که امیدواریم بتواند انگیزه ی لازم را در شما ایجاد کند.

1.  ورزش قوای مغزی را تقویت می کند.

دیوید اَتکینسون، مربی حرفه ای بدنسازی اعتقاد دارد که ورزش نه تنها باعث تقویت بنیه و جسم شما می شود، بلکه به عملکرد مغزتان هم کمک می کند.

"ورزش سطح انرژی بدن را بالا برده و همچنین میزان سروتونین موجود در مغز را که باعث افزایش کارکرد آن می شود را نیز افزایش می دهد. آشکار است که کسانی که فعالیت بدنی بالایی دارند یا ورزش می کنند، کارایی بسیار بالاتری در محل کار دارند. شرکت ها و کمپانی هایی که ساعات اتلاف وقت و مرخصی های استعلاجی کارکنانشان کمتر باشد، نه تنها هزینه های بهداشتی و درمانی کمتری متقبل می شوند، بلکه درکل پیشرفت بیشتری نیز در کار خواهند داشت."

2.  جنبش و تکاپو، استرس را از بین می برد.

به همان اندازه که فکر و خیال ورزش کردن ممکن است باعث ایجاد استرس در شما شود، وقتی کار تمریناتتان را شروع کردید، در کلیه ی جنبه های زندگی با استرس بسیار کمتری مواجه خواهید شد.

سدریک بریانت روانشناس ورزشی عقیده دارد، "ورزش واکنش تمدد اعصاب در بدن ایجاد خواهد کرد و به نوعی حواس افراد را از آشفتگی ها و فشارهای روحی روانی به طرز مثبتی پرت میکند." او همچنین می گوید ورزش خلق و خو را بهتر کرده و از بروز افسردگی جلوگیری می کند.

شما تنها کسی نیستید که می تواند از خوشبختی و فقدان استرس در زندگی لذت ببرد. هرچه استرستان کمتر باشد، تند مزاجی و زود رنجیتان نیز کمتر خواهد شد و این مسئله باعث تقویت رابطه تان با همسر، فرزندان و دوستانتان خواهد شد.

3.  ورزش به شما انرژی می دهد.

ممکن است تعجب کنید که چطور 30 دقیقه در روز ورزش کردن می تواند کل روزتان را تغییر دهد. وقتی طی ورزش، اندورفین به جریان خونتان وارد می شود، بقیه ی روز احساس انرژی بیشتر خواهید داشت.

و وقتی قدرت و استقامت بدنیتان را تقویت کردید، انجام کارهای روزانه مثل حمل خریدهای خانه یا بالا رفتن از پله ها برایتان ساده تر خواهد شد. و این مسئله باعث می شود درطول روز بسیار پرانرژی تر باشید.

یکی از مهمترین بهانه های افراد که به مشاوران ورزشی مراجعه می کنند این است که برای ورزش کردن خسته هستند. متخصصین عقیده دارند با اینکه ورزش در ابتدای کار ممکن است خستگی شما را بیشتر کند، اما این وضع خیلی دوام نمی آورد. احساس خستگی جسمی که بعد از ورزش کردن دارید مثل خستگی های عادی روزمره نیست. بعلاوه وقتی بدنتان به ورزش عادت کرد، میزان انرژیتان روز به روز بیشتر خواهد شد.

4.  پیدا کردن کمی وقت برای ورزش چندان هم دشوار نیست.

اَتکینسون اعتقاد دارد که کلید کار این است که از زمانتان بهتر و عاقلانه تر بهره گیرید. باید با یک تیر دو نشان بزنید.

فرزندانتان را به پارک ببرید یا با آنها به دوچرخه سواری بروید. با اینکار نه تنها کمی فعالیت بدنی انجام داده اید بلکه از بودن کنار خانواده هم لذت برده اید. با بچه ها به شنا بروید. حتی قایم باشک بازی با آنها هم نوعی فعالیت فیزیکی به شمار می رود و بهتر از هیچی است.

با همکارانتان قرار پیاده روی و بیلیارد بگذارید. این فکر را از ذهنتان دور کنید که برای ورزش کردن حتماً باید به باشگاه بروید و روزی یک ساعت در آنجا مشغول به تمرین شوید. با اضافه کردن کمی فعالیت بدنی به کارهای روزانه تان به همان میزان به سلامت جسمتان کمک خواهید کرد.

اتکینسون می گوید، "همه باید حداقل 20 دقیقه در روز فعالیت جسمانی در حد ورزش داشته باشند. گاهی اوقات 10 دقیقه طناب زدن از 20 دقیقه پیاده روی یا دو بهتر است. جاروبرقی کشیدن خانه در صبح، بردن بچه ها به پارک در بعد از ظهر و کمی پیاده روی با همسرتان هنگام شب می تواند روزی بسیار فعال را برایتان بسازد.

دستورالعمل های جدید دولت عنوان میکند که برای کاهش وزن و حفظ آن، باید حداقل روزی 60 دقیقه ورزش کنید، اما برای حفظ سلامتی و استفاده از فواید ورزش در مقابله با بیماری ها، روزی نیم ساعت هم کفایت می کند.

5.  ورزش به ایجاد رابطه ها کمک می کند.

مطمئناً ورزش کردن به همراه کسی دیگر، همسر، خواهر یا برادر، یا یک دوست، در تقویت رابطه تان با او بسیار مثمرثمر خواهد بود. علاوه بر این متخصصین عقیده دارند که ورزش اگر به صورت جمعی یا دونفره انجام شود، لذت بخش تر می شود.

به همین خاطر برنامه ای بریزید که هر شب بعد از شام با همسرتان به پیاده روی بروید. با خواهر یا برادرتان یا دوستتان هم برنامه ی تنیس بگذارید یا با هم به باشگاه ایروبیک بروید.

کسانی که برای ورزش کردن خود یک همراه دارند، نسبت به کسانی که تنهایی ورزش می کنند، در ادامه ی تمرینات خود پایدارتر هستند و بیشتر به اهدافشان دست پیدا می کنند.

6.  ورزش از بروز بیماری ها جلوگیری می کند.

تحقیقات نشان داده است که ورزش می تواند بروز بیماری های قلبی، سکته، فشارخون بالا، کلسترول بالا، دیابت نوع دو، پوکی استخوان، ورم مفاصل، و از دست رفتن حجم عضلانی را کندتر کرده یا از آن جلوگیری کند.

ورزش همچنین پیر شدن را هم آسانتر می کند. سدریک بریانت عقیده دارد، "از آنجا که ورزش باعث تقویت عضلات و مفاصل می شود، از بسیاری از دردهای دوران میانسالی که به خاطر عدم فعالیت فیزیکی ایجاد می شود، می کاهد.

ورزش همچنین باعث تقیت سیستم دفاعی بدن نیز می شود و به همین دلیل کمتر به سرماخوردگی یا آنفولانزا مبتلا خواهید شد. بریانت می گوید، "هیچ نوع بیماری خاصی وجود ندارد که ورزش کردن روی آن تاثیر مثبت نداشته باشد."

7.  فیتنس قلبتان را تقویت می کند.

بریانت عقیده دارد ورزش نه تنها به مقابله با بیماری ها مقابله می کند، بلکه قلبتان را هم تقویت می کند. و این مسئله باعث می شود ورزش کردن یا سایر فعالیت های فیزیکی روزانه تان، برایتان ساده تر شود.

او می گوید، "قلب شما و سیستم قلبیعروقیتان، با ورزش بسیار کارآمدتر عمل خواهند کرد و قلبتان پلاک های کمتری خواهد ساخت.  و وقتی قلب قدرت بیشتری پیدا کرد، برای ایجاد همان مقدار نیرو، لازم نیست آنقدر تند بتپد.

فقط پس از چند روز از شروع تمریناتتان، بدن خود را با این محرکات جدید هماهنگ می کند و ورزش برایتان ساده تر خواهد شد و خستگی کمتری احساس خواهید کرد. تنفستان نیز حین ورزش بهتر می شود.

8.  ورزش اجازه می دهد بیشتر بخورید.

حجم عضلانی کالری بیشتری نسبت به چربی های بدن می سوزانند. از اینرو، هر چه عضلات بدنتان بیشتر باشد، میزان سوخت و ساز بدنتان حین استراحت بیشتر خواهد شد. و وقتی هم که ورزش می کنید کالری بیشتری می سوزانید.

اینها به این معناست که وقتی به طور منظم ورزش می کنید می توانید هر از گاهی از شیرینی جات یا شکلات هایی که دوست دارید، نه دزدکی، بخورید. وقتی مداوم ورزش کنید باعث نمی شود که با خوردن یک شیرینی 10 قدم به عقب برگردید.

9.  ورزش کارائیتان را بالا می برد.

بعد از چند هفته ورزش منظم، ممکن است لباستان طور دیگری در تنتان بایستد و احساس کنید که شکل ماهیچه هایتان متفاوت شده اند.

ورزش مداوم عضلات و ماهیچه هایتان را تقویت می کند، انعطاف پذیریتان را بیشتر می کند، و کارایی کلیتان را هم ارتقاء می دهید.

بریانت در این زمینه می گوید، "عضلاتتان خیلی کارآمدتر کار میکنند و استقامتتان بالاتر خواهد رفت. همچنین زمان واکنش و توازن بدنتان هم تقویت خواهد شد."

10.  کاهش وزن مهمترین هدف نیست.

یکی از مهمترین دلایل ورزش کردن برای خیلی از افراد کم کردن وزن است. اما مطمئناً این تنها فایده ی یک برنامه ی ورزشی نیست.

بریانت می گوید، کاهش وزن برای آندسته از افرادی که به تازگی تمرینات ورزشی خود را شروع کرده اند، هدفی دراز مدت است و این می تواند تا قسمتی ناامید کننده باشد. مردم معمولاً اگر نتوانند سریع نتیجه بگیرند، قادر به ادامه ی کار نیستند.

از اینرو بریانت عقیده دارد که، مردم علاوه بر کاهش وزن باید بر فوایدی که ورزش میتواند کاراییتان در کارهای روزانه داشته باشد نیز فکر کنند. این هم می تواند انگیزه ای برای ادامه ی راهشان باشد.

وقتی برنامه ی ورزشیتان را شروع می کنید، هر هدفی که از کاهش وزن در ذهنتان باشد، نباید بگذارید که تنها هدفتان باشد. سعی کنید برای انرژی بیشتری که به شما می دهد، برای اینکه استرستان را کم می کند و قوای جسمانیتان را تقویت میکند به سراغ ورزش بروید.

وقتی این اهداف باهم در ذهنتان باشد، خیلی زود ورزش قسمتی از زندگیتان خواهد شد.

از سایت اینترنتی مردمان

اینم برای هوا داران استقلال - به بهانه قهرمانی پیش از موعد این تیم

ادامه نوشته

دنیای ماشینی و بی تحرکی

ادامه نوشته

تغذیه و سلامتی

رژيم غذايي مناسب، يکي از مهم ترين اصول حفظ تناسب اندام براي ورزشکاران است و اين در حالي است که برنامه غذايي يک ورزشکار بايد با در نظر گرفتن نيازهاي انرژي خاص هر ورزش و حجم‌ تمرين روزانه، سن، جنسيت و اولويت‌هاي رژيمي او تنظيم شود.

ورزشکاران به چه مقدار انرژي نياز دارند؟

انرژي مورد نياز ورزشکاراني که در ورزش‌هاي گروهي، قدرتي و استقامتي شرکت مي‌کنند، بين 2500 تا 4000 کيلوکالري براي خانم‌ها و 3000 تا 6000 کيلو کالري براي آقايان متغير است. افراد با فعاليت کمتر در سن 18 تا 35 سالگي، روزانه تقريبا به 1800 تا 2100 کيلو کالري براي خانم‌ها و 2200 تا 2500 کيلو کالري براي آقايان انرژي نياز دارند. حتي ممکن است نياز انرژي در دوران رشد، بيشتر و با افزايش سن، کمتر شود.

گروه‌هايي از ورزشکاران مانند ژيميناست‌ها، کساني که پاتيناژ(اسکيت روي يخ) بازي مي‌کنند و همچنين ورزشکاراني با گروه ‌وزني مشخص مانند وزنه برداران، کشتي‌گيران و جودوکاران، بايد تلاش کنند تا توده بدني خود را در حد مشخصي نگه دارند و به احتمال زياد، کالري بسيار کمتري براي فعاليت‌هايشان دريافت مي‌کنند.

در مواقعي که دريافت انرژي، از انرژي مورد نياز کمتر است، سوءتغذيه نسبي رخ مي‌دهد. گاهي زنان ژيميناست روزانه کمتر از 1200 کيلوکالري مصرف مي‌کنند که ممکن است به دريافت کم ريزمغذي‌ها مانند ويتامين‌هاي B1، C و E ، فولات و مواد معدني از جمله آهن ، منيزيم ، کلسيم و روي منجر شود. براي اين گروه از ورزشکاران علاوه بر مشاوره تغذيه در مورد نيازهاي انرژي، مصرف مکمل‌هاي غذايي مي‌تواند مفيد باشد.

تغذيه‌ مناسب ورزشکاران

تغذيه مناسب شامل رژيمي است که اساسا گياهي، پُر کربوهيدرات (55 درصد تا 65 درصد کل کالري)، کم ‌چربي (کمتر از 30 درصد کل کالري) و از نظر پروتئين، کافي (10 درصد تا 15درصد کل کالري) باشد.

نتيجه ده‌ها سال تحقيق نشان مي‌دهد که رژيم‌هاي غني از حبوبات، سبزي‌ها و ميوه‌ها(غذاهاي پرکربوهيدرات) به پيشگيري از بيماري‌ها کمک مي‌کند، وزن بدن را ثابت نگه مي‌دارد و عملکرد ورزشي را به حد مطلوب مي‌رساند.

نبايد اين نکته را فراموش کنيد که رژيمي که به مقدار کافي کربوهيدرات ندارد، موجب تخليه سريع ذخاير گليکوژن موجود در عضلات و کبد مي‌شود و ظرفيت تمرينات ورزشي شديد و طولاني مدت را کاهش مي‌دهد.

بيشتر ورزشکاران، روزانه به ازاي هر کيلوگرم از وزن بدن خود به 4 تا 6 گرم کربوهيدرات نياز دارند. در فعاليت‌هايي که 70 درصد انرژي دريافتي روزانه را کربوهيدرات ها تشکيل‌ مي‌دهند، اين مقدار به 7 گرم به ازاي هر کيلوگرم از وزن بدن افزايش مي‌يابد.

در هنگام تمرينات استقامتي شديد يا در طي مسابقات طولاني مدت ممکن است مصرف 9 تا 10 گرم کربوهيدرات به ازاي هر کيلوگرم از وزن بدن در روز ضرورت پيدا کند.

همه‌چيز درباره کربوهيدرات‌ها

کربوهيدرات‌ها موادي هستند که بدن در طي ورزش به عنوان سوخت از آنها استفاده مي کند و مقدار ذخيره آنها مستقيما بر توانايي و استقامت ورزشکار، اثر مي‌گذارد و به مقدار محدود به صورت گليکوژن در کبد و عضلات ذخيره مي‌شوند. گيلکوژن عضلات، سوخت عضلات را تامين مي‌کند، در حالي که گليکوژن کبد، قند خون را جهت خون‌رساني به مغز در حد طبيعي نگه مي‌دارد. به اين ترتيب ورزش و تغذيه به موقع و مناسب مي‌تواند ذخيره گليکوژن را افزايش دهد.

در کدام مواد غذايي دنبال کربوهيدرات‌ها باشيم؟

کربوهيدرات‌ها به طور عمده بر اساس وزن مولکولي به انواع ساده و پيچيده طبقه‌بندي شده‌اند:

کربوهيدرات‌هاي ساده شامل مونوساکاريدها، دي‌ساکاريدها مثل گلوکز، فروکتوز، ساکاروز و گالاکتوز است که در قند و شکر، کيک، شيريني‌ها، شکلات و آب‌نبات يافت مي‌شوند. کربوهيدرات ساده همچنين به صورت طبيعي در ميوه‌ها و سبزي‌ها توليد مي‌شود.

کربوهيدرات‌هاي پيچيده نيز عبارتند از پلي‌ساکاريدهايي که شامل نشاسته‌هاي قابل هضم(در انواع ماکاروني، نان، غلات، حبوبات و سبزيجات نشاسته‌اي مثل سيب زميني) و فيبرهاي غيرقابل هضم هستند که از انواع اين فيبرها مي‌توان به فيبرهاي محلول مثل همي‌سلولز(در بلغور و برنج قهوه‌اي)، پکتين(در سيب، مرکبات، توت‌فرنگي)، صمغ‌ـ

زنیرو بود مرد را راستی ...